Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/3177 K.2019/5053

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplerle, temyiz edenin sıfatına göre; davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davalılardan ... San. ve Tic.

A.Ş. tarafından işletilen ve müteveffa sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüste muavin olarak bulunan sigortalının, 29.06.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu %34 oranında işgöremez duruma girmesi ile sigortalıya bağlanan gelir, ödenen geçici işgöremezlik ödeneğini ve yapılan hastane masrafından oluşan Kurum zararının, 5510 sayılı Kanunun 21. ve 23. maddeleri gereği davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak ve faizden temerrüt tarihi itibariyle sorumlu olacak şekilde) istemine ilişkindir.

Mahkemece dava dışı müteveffa araç sürücüsü ... %100 kusurlu kabul edilmek suretiyle; sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinden ve bağlanan gelirden oluşan kurum zararının tamamının davalı işverenden tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... yönünden davanın reddine, karar verilmiş ise de, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

5510 sayılı Kanunun 21/4 fıkrasında 3. kişilerin sorumluluğu "İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesine göre, işletenler motorlu taşıtların kullanılmasından doğan, üçüncü kişilere verdikleri zararları karşılamak üzere zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorundadırlar. Sigorta şirketi, araç sahibinin, gerek müstahdeminin kusurundan ve gerekse, bizzat kendi kusurundan doğacak mali mesuliyetini temin etmektedir.

Bu yönden sigorta şirketleri işletenin ya da şoförlerinin, kusurları ile neden oldukları olaydan dolayı doğan mali sorumluluklarının belirli limit dahilinde kefili durumundadır. Karayolları Trafik Kanuna göre zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorunlu bulunmakla beraber, bu tür sigorta sözleşmesi de diğer sözleşmeler gibi sigorta ettiren ile sigortacı arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklaması ile sigorta sözleşmesi poliçeye bağlanmak suretiyle kurulur.

Sigorta şirketleri, sigortaladığı aracın sürücüsü ile şayet tespit edilmişse araç malikinin kusurlarıyla ve poliçe limitleriyle sınırlı biçimde zarardan sorumlu tutulabilirler. Dolayısıyla sigorta şirketinin, zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında Kurumun rücu alacağından sorumluluğu; kaza tarihi itibariyle geçerli olan poliçede yazılı sorumluluk limiti ile sınırlıdır.

Dolayısıyla, sigorta şirketinin, zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında Kurumun rücu alacağından sorumluluğu; kaza tarihi itibariyle geçerli olan poliçede yazılı sorumluluk limiti dahilinde zararın tümünün kusur karşılığı ile sınırlıdır.

Diğer yandan, 2918 sayılı Kanunun 99. maddesinde, sigortacıların, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorunda oldukları belirtilmiş olup bu tür rücu davalarında sigorta şirketleri yönünden faiz başlangıcına karşılık gelen temerrüt tarihinin belirlenmesi gerekmektedir.

Kurumca şirkete başvurulmasına karşın 8 iş günü içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde, anılan sürenin sonunda temerrüt olgusu gerçekleşeceğinden faiz başlangıcı 9. güne karşılık gelen tarih olarak kabul edilmeli, başvuru yapılmaması veya gerekli belgeler eklenmeksizin başvurulması durumunda ise şirketin temerrüdünden söz edilemeyeceğinden, faiz başlangıcı olarak icra takip günü, takip yapılmaksızın dava açılması durumunda dava tarihi ve ıslah yapılmış ise ıslah ile talep edilen kısım yönünden ıslah tarihi esas alınmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde, davalı ... San. Ve Tic.

A.Ş. ile davalı ... arasında, kaza tarihini kapsayacak şekilde, kazaya konu ... plakalı otobüs için, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında kişi başına tedavi gideri teminatının 150.000,00 TL olarak belirlendiği, davalı ... tarafından, 29.06.2009 tarihli kaza sebebiyle, Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında, 22.10.2010 tarihinde, 37.487,92 TL ödeme yapıldığının belirtilmesi karşısında, Mahkemece;

yukarıda açıklanan ilkeler gözetilmek suretiyle, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçeye dayalı akdi bir sorumluluk olması nedeniyle, sorumluluğu irdelenmek suretiyle, poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere trafik iş kazası sebebiyle sigortalıya ödeme ölçüsünde akdi sorumluluktan kurtulacağı, poliçe limitinin tamamının ödenmiş olması durumunda ise, artık, sigorta şirketinin sorumluluktan kurtulduğu hususunun gözetilip hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.