Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/3953 K.2019/6604

Dava, yersiz ödendiği tespit edilen ölüm aylıkların hak sahibi konumunda yer alan davalıdan tahsili amacıyla yapılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 03.03.1998 tarihinde kesinleşen hak sahibine, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle Kurumca 01.11.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, uyuşmazlık konusu boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun yöntemince araştırılarak karar verilmediği, eksik inceleme sonucu karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır.

Yine 5510 sayılı Kanunun, Kurumun denetleme ve kontrol yetkisi başlığını taşıyan 59. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütülür. Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda.

21.08.2013 tarihli Sosyal Güvenlik denetmeninin hazırlamış olduğu rapor kapsamına göre,davalı ve boşandığı eşinin “Bozca Köyü Köşe Kümesi Mevkii No:80 Avanos” adresine gidildiğinde eşlerin aynı adreste birlikte görüldüğünün tespit edildiği, yine köy muhtarı ... ve aza ...’nın eşlerin 01.10.2008 öncesi ve sonrasında birlikte yaşadıkları, boşandıklarını bilmediklerini, yıllardır köyde ikamet ettikleri yönünde yazılı beyanda bulundukları görülmekle Mahkemece yapılacak iş;

öncelikle Kurum tarafından tanzim olunan denetim raporunun aksi ispat oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğu gözetilmek suretiyle, eşdeğer belgelerle raporun aksini ispatlayan belgelerin bulunmaması halinde dosya içinde mevcut delillere göre “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleştiği gözetilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.