Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/4876 K.2020/2510

Dava, bir kısım hizmetlerin aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, Milas Orman İşletme Müdürlüğü Şarıçay Orman İşletme şefliğinde 01.05.1984 tarihinden itibaren 15 gün süreyle ... sicil numarasıyla bildirilen hizmetlerin aidiyetinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece, davacı ...'ın ... sigorta sicil numarası ile, Milas Orman İşletme Müdürlüğü Sarıçay Orman İşletme Şefliğinde 01.05.1984 tarihinden itibaren 15 gün süre ile sigortalı işçi olarak çalıştığının ve kuruma bildirilen ...'ın davacı ... olduğunun tespitine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Dava dosyası incelendiğinde, Milas Orman İşletme Müdürlüğü Şarıçay Orman İşletme şefliği adına tescilli işyeri için düzenlenen 1984 yılı 1. dönem bordrosunda ... adına, sigorta sicil numarası yazılmadan işe giriş tarihi 01.04.1984 olmak üzere 9 gün, 2. dönem bordrosunda ise ... sigorta sicil numarası için 18 gün hizmet bildirimi bulunduğu, davacının sigorta sicil numarasının ise farklı olduğu, dinlenen bordro tanıklarının birlikte çalıştıkları ... isimli kişinin davacı olduğunu beyan ettikleri, Kurumca, ... sigorta sicil numarasının farklı kimlik bilgilerine sahip ... adına tesis edildiği,

hizmet döküm cetveli incelendiğinde dava konusu edilen işyerinden 17.12.1982 işe giriş tarihi itibariyle 1982 yılı 4. dönem 7 gün, 01.04.1984 işe giriş tarihi itibariyle 1984 yılı 2. dönem 9 gün ve ek bordro ile 01.05.1984 işe giriş tarihi itibariyle 18 gün hizmet bildirimi yapıldığı, bahsi geçen ...’ın 01.02.2002 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı anlaşılmaktadır.

Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği ortadır. Vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki temel haklardan olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, davacının iddiasının gerçekliğinin resen araştırma ile saptanması gereklidir.

Eldeki davada, gerçeğin tam olarak saptanması için, tanık sözlerinden ayrı olarak işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği bulunmaktadır.

Mahkemece, davacı tarafça ... adına yapılan hizmet bildirimlerinin tarafına aidiyetinin iddia edilmesi halinde yöntemince husumet yöneltilmesi için süre verilmeli, Kurumdan ... adına yapılan 01.05.1984 işe giriş tarihi itibariyle 18 gün hizmet bildiriminin yaşlılık aylığı bağlanması için kullanılıp kullanılmadığı,

bu hizmetin davacıya mı yoksa ...’a mı ait kabul edildiği sorulmalı, Kurumdan dava konusu edilen işyerine ait tüm belgeler getirtilmeli, özellikle işe giriş bildirgesi olup olmadığı sorulmalı, bahsi geçen ... dinlenmeli, bordro tanıkları resen seçilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylece aidiyet tespiti istenen çalışmaların gerçekte kime ait olduğu, kuşkuya yer bırakmayacak şekilde yöntemince araştırılarak ortaya konulmalı, tüm bu hususlar aydınlığa kavuşturulduktan sonra varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.