Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/5046 K.2019/8999

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamımızda, “….. Davacı, 01.09.2009-30.03.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile; davacının mevcut çalışmaları dışında Bostancı Köyü'ne ait iş yerinde 01.09.2009-30.03.2014 tarihleri arasında toplam 1649 gün ve 47.649,90 TL prime esas kazançla yaptığı çalışmaların tespitine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 13. maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63. maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır.

Bu tür hizmet tespiti davalarında tam gün üzerinden veya kısmi zamanlı olarak çalışma olgusunun ortaya konulması önem arz etmekte olup çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde günde kaç saat hizmet verildiği ve giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63. madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiğinden yola çıkılarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacının, 01.09.2009-30.08.2014 tarihleri arasında davalı işyeri dışında işyerlerinden kesintisiz tam gün bildirimlerinin yapıldığı, davacının davalı işyerinden 31.08.2009 tarihinde mücbir nedenlerden dolayı kendi isteği ile işten ayrılmak istediğini, muhtarlığın köy kararına istinaden akşam 17.30'dan itibaren tam mesai olarak hizmet verebileceğini Bostanlı Köyü Muhtarlığına bildirdiği, Köy Muhtarlığı tarafından davacının bu şekilde çalışma talebinin kabul edildiği, köy karar defterlerinde davacının köy katibi olarak çalıştığının belirtildiği,

2009-2014 yılları arasındaki köy karar defterlerinin davacı tarafından yazıldığı, davacının köy katipliği dışında çalıştığına ilişkin beyanların davacının davalı işyeri dışındaki tam gün çalışması da dikkate alındığında olağan olmadığı, davacının köy katibi olarak çalıştığının kabulü ile; katip olarak yaptığı işlerin süresi, yukarıda belirtildiği şekilde kısmi çalışmaya göre belirlenip sonucuna göre karar verilmelidir. .….” hususları belirtilmiş olup,bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmeden karar verilmiştir.

Mahkemece, Köy karar defterlerindeki karar tarihleri itibariyle katiplik yaptığı kabul edilerek, bu tarihler itibariyle yapılan yazım işinin ve su saatlerine ilişkin sayaç okuma ve tahsilat işlerinin davacı tarafından yapıldığına ilişkin sayaç okuma ve borç bildirim ve tahsilata ilişkin tahsilat makbuzları mevcut ise ve bu belgelerin davacı tarafından düzenlendiğinin sabit olması halinde köydeki hane sayısı da dikkate alınarak sayaç okuma ve tahsilat işlerinin ne kadar sürede yapılacağı bilirkişi vasıtasıyla tespit edilmeli, tespit sonuçlarına göre bozma ilamında belirtildiği şekilde davacının kısmi çalışması belirlenerek sonucuna göre karar verilmelidir. Somut dayanağı olmayan, tanık beyanlarına dayalı olarak mevcut şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan bu maddi ve hukuki esaslar göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.