Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/555 K.2020/276

Dava, re'sen prim tahakkuku işleminin iptali ile borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın 86’inci maddesi olup "Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde,

bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz.

Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88 inci ve 89 uncu maddelerin prim borcuna ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmü öngörülmüştür.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacı işveren şirket işyerinde çalışan Nagihan Kapdan'a 2011/2, 4, 7, 9 aylarına ilişkin ücret bodrolarında gözüken ücretlerinin banka vasıtasıyla ödendiği, davacı işveren şirketin Sulh Ceza Mahkemesi kararıyla el konulan kayıt ve belge ve bilgisayar kayıtlarının incelenmesinden, bankaya yatırılan maaş tutarlarına ilave olarak bodroya yansıtılmadan elden ödemeler yapıldığı tespit edilmiş, elden yapılan ödemeler için de ek aylık prim ve hizmet belgeleri Kurumca işverenden talep edilmiştir. Ek aylık prim ve hizmet belgelerinin işverence istenilen sürede verilmemesi üzerine idari para cezası verilmiş ve resen prim tahakkuku yapılmıştır.

Mahkemece, sigortalının 2011/2, 4, 7, 9 aylarına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin takip eden ayın 23'üne kadar verildiği tespit edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemenin süresinde verildiğini tespit ettiği aylık prim ve hizmet belgeleri bodrolarda gözüken maaşlara ilişkin bildirgelerdir. Kurumca elden ödenen ücretlere ilişkin olarak ek aylık prim ve hizmet belgesi talep edilmiş, süresinde verilmemesi üzerine idari para cezası verilmiş ve re'sen prim tahakkuku yapılmıştır.

Davacı, resen tahakkuk ettirilen 640,00 TL prim borcu bulunmadığının tespiti ve tahakkuk işleminin iptalini talep etmiştir. Bu durumda uyuşmazlık, bodroda gözüken maaşları dışında Kurum tespiti gibi elden ödeme yapılıp yapılmadığı ve bu kazancın prime tabi olup olmadığıdır.

Mahkemece, Kurum tespiti gibi davacı işveren işyerinde çalışan sigortalıya bodroda gözüken ve banka yoluyla ödenen maaşı dışında prime tabi elden ücret ödemesi yapılıp yapılmadığı irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.