Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/5702 K.2019/8270

Dava, yaşlılık aylığına konulan haczin kaldırılması ve kesintilerin yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde davalı Kurum yönünden davanın reddine, davalı Maliye Bakanlığı yönünden idari yargı görevli olduğundan mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacının 01.07.1996 tarihinden itibaren 4/b yaşlılık aylığı bağlandığı, kurum yazışmalarından 2009/35291 sayılı dosya üzerinden prim borcu nedeniyle 26.04.2013-25.12.2013 tarihleri arası aylıklarından 2.267,39 TL kesinti yapıldığı, davacı tarafından yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin iptali ile yasal faiziyle birlikte iadesi talepli eldeki davanın açıldığı, Mahkemece, davalı ... Başkanlığı yönünden davanın reddine, diğer davalı Maliye Bakanlığı yönünden idari yargı görevli olduğundan mahkemenin görevsizliğine karar verildiği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Kanun'un 88. maddesinin 14. fıkrasında “Kurum, prim ve her türlü alacaklarını, işverenlere olan borçlarından mahsup etmek suretiyle tahsil etmeye yetkilidir.” hükmüne, 16. fıkrada da “Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanun'un 51'inci, 102'nci ve 106'ncı maddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır. …” hükmüne yer verilmiştir.

6183 sayılı Kanun'un 71. maddesinin 1. fıkrasında ise, “Aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmen haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların üçte birinden çok dörtte birinden az olamaz.” hükmü ile kısmen haczi mümkün olan gelirlerin ne oranda haczedileceği belirlenmiştir.

Bu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, gelirlerin haczinde 6183 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile getirilen sınırlamalar ile, zor şartlarda geçimini temin eden sigortalılar yada emeklilerin, borçları yüzünden insanlık onuruna yakışmayan şartlarda hayatlarını sürdürmek zorunda kalmalarının önüne geçilmesi amaçlanmış olup 5510 sayılı Kanun'da bu sınırlamalara istisna niteliği taşıyan bir düzenleme bulunmadığı gibi, anılan Kanun'un 88. maddesinin 14. fıkrasına dayalı olarak, gelir ve aylıklardan 6183 sayılı Kanun'un 71. maddesindeki sınırlamaları aşacak şekilde kesinti yapılması da mümkün değildir.

Mahkemece, davacı Kurumun ne kadar prim alacağı olduğu araştırılmadan, tahakkuk dayanağı belgeler ve hacze esas 2009/35291 sayılı dosya celp edilmeksizin karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.