Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/5776 K.2021/10168

Dava, fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesi ile bir kısım sigortalılığının geçersizliği sonucunda sigortalı sayılmayan ve bu nedenle yaşlılık aylığı şartlarını kaybettiğinden bahisle aylığın kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması ile kuruma karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulü ile davacı aleyhine Kurum işleminin iptali ve davacının 01.02.2012 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen 21/01/2016 tarihli karar, Dairemizin bozma ilamı ile özetle, “… öncelikle davacı adına bildirim yapılan işyerine ait Kurumdaki tescil dosyası ile Kanun kapsamında alınış tarihi ve niteliği ile davacının bu işyerinde ne tür bir iş yaptığı ve bu iş nedeniyle elinde satış fişleri veyahut malzeme temini için kullanılan irsaliyeler gibi yazılı belgelerin olup olmadığı hususu irdelenmeli, bu işyerininin kapasitesi ile davalı Kurumca bu işyerinden başka sigortalılar adına bildirim yapılıp yapılmadığı ile var ise bu kişiler hakkında davalı Kurumca sigortalılık iptali yapılıp yapılmadığı,

kurumca çalışması kabul edilip de davacı adına bildirim yapılan işyerinde çalışan kimselerin olup olmadığı ile, davacıyı tanıyıp tanımadıkları hususunda beyanlarına başvurulmalı, yok ise davacının çalışmasının fiili olduğunu iddia ettiği bu işyerine komşu olan işyerlerinde çalışan ve davacının çalışmalarını bilebilecek durumda kimselerin olup olmadığı hususu ile re'sen araştırma ilkesi çerçevesinde elde edilebilecek diğer tüm deliller toplandıktan sonra çalışmanın fiili olup olmadığı hususunda hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi…” gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

Eldeki davada ise, bozma sonrasında, mahkemece davacının çalışması olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmakta ise de; davaya konu işyerinin 50 metrekarelik bir alanı kapsaması, bu işyerinin buluduğu adreste 02.02.2006 tarihinden itibaren dava dışı ... isminde birinin faaliyetinin varlığından sonra devam eden süreçte 01.01.2007 tarihinden itibaren de dava dışı ... isminde başka bir muhasebecinin faaliyetlerinin olduğu belirgin olup, davacının iptale konu dönemde fiili çalışmasını ispatlayamadığı anlaşılmaktadır. Böyle olunca, davalı kurumca, davacının 03.09.2006-22.01.2007 tarihleri arasında kalan dönem bakımından yapılan işlemin yerindedir. O halde, davanın reddi yerine yazılı şekilde kabule dair karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, açıklanan bu yönler üzerinde durulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.