Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/592 K.2019/770

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara toplanan delillere göre, davalı ...’ın tüm, davacı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava, 08.09.2002 tarihinde geçirdiğ iş kazası sonucu sigortalıya bağlanan gelir ile geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri nedeniyle uğranılan Kurum zararının 506 sayılı Yasa'nın 10. ve 26. maddeleri uyarınca teselsülen tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İnceleme konusu davada; Dosya içeriğinde bulunan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı raporunda olayın iş kazası olduğu, sigortalıya ait işe giriş bildirgesinin süresinde kuruma verilip verilmediğinin araştırılması,süresinde verilmemiş olması halinde 506 sayılı yasanın 10. maddesinin uygulanması gerektiğinin belirtildiği, mahkemece alınan 27.01.2014 tarihli raporda .... Elek.Ltd.Şti. %60 (Bu kusurun %10’u ...’ya,%10’u...’e ait), asıl işveren ... %30 (Bu kusurun %10 ...’ye ait), sigortalı %10 oranında kusurlu bulunduğu mahkemece kusur raporu esas alınarak %90 kusur oranı üzerinden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

506 sayılı yasanın 9. maddesinde " (Değişik birinci fıkra: 25/8/1999-4447/2 md.) İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli- taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgileri de süresi içinde verilmiş sayılır." hükmü ile;

10. maddesinde "Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmeyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarı ki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesap edilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir." hükmü düzenlenmiştir.

Öte yandan; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, zarar gören (sigortalının) müterafik kusuru da dikkate alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosya kapsamından, sigortalının olay tarihinden önce davalı işveren nezdinde çalışmaya başladığı ancak 08.09.2002 tarihli işe giriş bildirgesinin 10.09.2002 tarihinde kurum kayıtlarına intikal ettiği, işe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi nedeniyle.....Ltd.Şti. hakkında idari para cezası tahakkuk ettirildiği ve ilgili şirketin cezaya itirazının kurum tarafından reddedildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davalı işveren yönünden 506 sayılı yasanın 10. madde koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda araştırma ve değerlendirme yapılarak elde edilecek sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup,bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum ve davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.