Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/5981 K.2021/10165

Dava, davalı ... AŞ.’de kalorifer, güvenlik ve ayrıca elektrik işlerine bakan işçi olarak 31.12.2004-01.11.2007 tarihleri arasında geçen çalışmalarının sigortalı çalışma olarak tespitini istemiştir. Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne, davacının davalı şirkete ait 1050251.34.02 sicil numaralı işyeri nezdinde geçen tespiti mümkün hizmet sürelerinin; 01.01.2005-13.10.2007 arasında toplam 1.020 gün süreyle sigortalı olarak çalıştığının tespitine dair, karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.Eldeki davada, mahkemece verilen 01.12.2011 tarihli karar, Dairemizin bozma ilamı ile özetle, “…davacının çalışmalarının geçtiğini iddia ettiği ... Mahallesi ...

Caddesi No:2/4 sayılı adreste iki blok halinde bir yapının olduğu ve bu yapıda davalı şirket dışında başka şirketlerin de faaliyet gösterdiği ve davacı tanığının beyanına göre davalı şirketin tek başına faaliyette bulunduğu 4 katlı binada kalorifer tesisatının bulunduğu ve karşılığının verilmesi halinde diğer blokta faaliyet gösteren işyerlerinin de bu tesisattan faydalanabildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, davacının çalışmasının geçtiği yerin, apartmanlardan oluşan bir site olup olmadığı, davacının her iki blokta da çalışıp çalışmadığı ve apartman yönetiminin oluşturulup oluşturulmadığı, var ise, karar defteri ve davacı hakkında alınan bir kararın olup olmadığı, davacıya talep ettiği dönemin tamamı bakımından ücretinin ne şekilde ve kim tarafından ödendiği, yine, dinlenen tanık beyanlarına göre davacının, davalı şirketin faaliyet gösterdiği son adresine taşınmadan önce, aynı adreste kalorifer sorumlusu olarak çalışıp çalışmadığı, çalışmış ise, işvereninin kim olduğu,

davalı şirket nezdinde ise, daha sonradan güvenlik görevlisi olarak işe alınıp alınmadığı ve buna ilişkin yazılı belgelerin bulunup bulunmadığı, şayet, Kat Mülkiyeti Kanununa göre usulünce seçilmiş yönetici veya yönetim kurulu varsa, doğrudan bunlara, şayet, yönetici veya yönetim kurulu yoksa, kat malikleri veya bina sahibine karşı dava açılması gerektiği, dava açılmış ise, davaya dâhil edilmesi ve sonra çalışmanın fiili olup olmadığı hususunda tüm deliller toplandıktan sonra bir karar verilmesi…” gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar.

“Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir.

Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)Eldeki davada ise, bozma gereklerinin yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ile oluşan usuli kazanılmış hak çerçevesinde, davacının 1988 yılında edindiği sertifika ile imzalı kalorifer burülor elektrik bakım ve onarım teknisyeni sıfatıyla daval işyerine hizmet verip vermediği,

davalı işyerinin sunduğu 1999 yılına ait kira kontratı ile gerek davacı hakkında tutulan vizite kağıtılarında giriş tarihlerine ilişkin imzalı içerikler ve gerekse davacı tarafından davalı şirkete hitaben yazılan imzalı yazı içeriklerinin dikkatle incelenmesi ile davalı şirketin işveren niteliğinin belirlenmesi ve davalı şirketin taşınma tarihinden önce de davacının bahse konu adresteki binaya ilişkin olmak üzere, hizmet verip vermediği hususunun araştırılması ile resen belirlenebilecek diğer belge ve tanık beyanlarının alınmasından sonra davalı işyerinin ilk bozma kararı çerçevesinde işverenlik sıfatının tam olarak belirlendikten sonra,

bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, açıklanan bu yönler üzerinde durulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.