Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/6248 K.2022/4410

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No : 2018/1905-2019/1420

İlk Derece Mahkemesi : Kırşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan alacak istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı Kurum 13.02.2016 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilini talep etmiştir .

II-CEVAP

Davalı vekili iş kazasının meydana gelmesinde kusurlarının olmadığını, gerekli bütün önlemlerin alındığını, sigortalıyla ortak olduklarını iddia ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın kısmen kabulüne,118.681,51.-TL alacağın gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi, taraf vekillerinin istinaf talebinin esasdan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı kurum vekili, davalarını bilirkişi raporuna uygun olarak ıslah ettiklerini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, hatalı rapordan dolayı yüksek bir vekalet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı vekili, işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlü olan kişinin müteveffa olduğunu, iş kazasının sigortalının kusurlu davranışı sonucu meydana geldiğini, mahkemece eksik inceleme ve hatalı bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, davacı tarafa vekalet ücreti takdir edilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesi 1. fıkrası ile “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş olup, 21. maddenin 4. fıkrası ise 3. kişilerin sorumluluğu" İş kazası,

meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir." şeklinde düzenlenmiştir.

İnceleme konusu davada. Davacı Kurum tarafından 13.02.2016 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin talep edildiği, mahkemece davanın %70 kusur oranı üzerinden kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Dosyada alınan 05.06.2017 tarihli kusur raporunda davalı işveren %70, sigortalı %30 oranında, 28.06.2016 tarihli kurum raporunda ise işveren %70, sigortalı %30 oranında kusurlu bulunmuştur.

Ceza davasında ilk derece mahkemesince, dava konusu olayın meydana gelmesinde kusursuz bulunması nedeniyle Hayri Karacaoğlu'nun beraatine karar verildiği, ...

Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesi tarafından ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak Hayri Karacaoğlu'nun hapis cezasıyla cezalandırılmasına, cezanın ertelenmesine, ... hakkında ihbarda bulunulmasına karar verilmiş olup, ceza mahkemesi kararının henüz kesinleşmediği, temyiz incelemesinin devam ettiği anlaşılmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hâkimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir.

Bu nedenle, hukuk hâkiminin, ceza hâkiminin fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağını saptayan maddi vakıa konusundaki kabulü ve ceza mahkemesinin kabul ettiği olayın gerçekleşme şekli diğer bir deyişle maddi vakıanın kabulü konusunda kesinleşmiş olan bir mahkûmiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat hükmüyle bağlı olacağı hem ilmi (Prof Dr. Kemal Gözler, “Res Judicata’nın Türkçesi Üzerine”, ...

Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 56, Sayı 2, 2007, s.45-61 ) hem de kökleşmiş kazai içtihatlarla benimsenmiş bulunmaktadır. Şu halde, hukuk hakimi ceza mahkemesinin saptadığı maddi olaylarla bağlıdır.

Somut dosyada; Davacı kurumun, olayda başka kişi ve kurumların kusurlu bulunduğunun tespiti halinde bu kişilerden de müşterek ve müteselsil sorumluluk esasları dahilinde bu kişilerden de tahsili talebi bulunduğundan Hayri Karacaoğlu yönünden ceza davası sonucuna göre olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden yeniden kusur raporu alınmak suretiyle, elde edilecek sonuç değerlendirilerek karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.