Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/6578 K.2020/4712

Dava, 4/1-a Ek.5 sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esasdan reddine karar verilmiştir. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı, Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak Kuruma 07.03.2012 tarihinde müracaat ettiğini, müracaatının kabul edilmesi üzerine 4/1-a-Ek:5 sigortalı olarak primlerini 07.03.2012-31.01.2017 tarihler iarasında eksiksiz olarak ödediğini, emeklilik günlerinin dolduğu belirtilerek 12.07.2016 tarihinde emeklilik tahsis talebinde bulunduğunu, Kurum tarafından 6.590,00 TL.

Borcu olduğu belirtilerek işleminin yapılmadığının bildirildiğini, Kurum tarafından davacının primlerini düzenli olarak ödediği 4/1-a-Ek:5 sigortalılık günlerinin 07.03.2012 tarihinde 4/1-b sigortalılığının devam ettiği gerekçesiyle iptal edildiğini, 4/1-b sigortalılığının 06.03.2012 tarihinde sona erdiğini belirterek Kurum tarafından 4/1-a-Ek:5 sigortalılık sürelerinin iptaline ilişkin işlemin iptali ile davacının 01.08.2016 tarihi itibariyle emekli aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, davacının Bağ-Kur tescilinin aktif olduğunun tespit edildiğinden Ek:5 tarım sigortalısının iptal edildiğini, Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, davacının 16/03/2012-28/02/2015 tarihleri arasında Ek-5 sigortalı olduğunun tespitine, Kurumun aksi işleminin iptaline, davacının yaşlılık aylığı bağlanma talebinin reddine karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

Adana Bölge Adliye Mahkemesi, davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esasdan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı mahkeme kararının yerinde olmadığı, ek.5 sigortalılığının geçerli olduğu, davalı vekili, Kurum işleminin yerinde olduğu, mahkemece yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu yönünden kararın bozulmasını istemişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

İnceleme konusu dosyada. Davacının hizmet cetvelinin incelenmesinden 01.06.2008-15.03.2012 tarihleri arasında 4/1-B tarım sigortalılığı, 07.03.2012-12.07.2016 tarihleri arasında 4/1-a Ek.5 sigortalılığı,31.03.2015-12.07.2016 tarihleri arasında 4/1-b tarım sigortalılığı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacının 4/1-b sigortalılığının devam ettiği tarihte Ek.5 maddeye tabi sigortalılık başvurusunda bulunması ve bu tarihte sigortalılığının başlatılması nedeniyle, maddi hata ile başlatılan Ek.5 madde sigortalılığı Kurum tarafından iptal edilmiştir. Davacının Ek.5 maddeye tabi sigortalılığı 07.03.2012 tarihli giriş bildirgesine istinaden aynı tarihte başlatılmış olup, davacı tarafından prim ödemesi yapılmıştır.

Diğer yandan davacı 12.07.2016 tarihinde tahsis talebinde bulunmuş, Kurum tarafından tahsis talebi reddedilmiştir.

5510 sayılı Yasanın tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların sigortalılığı başlıklı EK-5 maddesinde " 4 üncü madde ile isteğe bağlı sigortalılık hükümleri ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında sigortalı olmayan, kendi sigortalılıklarından dolayı bu Kanunlara göre gelir veya aylık almayan ve 18 yaşını doldurmuş olanlardan; tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, örneği Kurumca hazırlanan ve Kurumca belirlenen ilgili muhtarlık, birlik, kuruluş, il veya ilçe tarım müdürlükleri tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip onaylanmış belgeleri ile talepte bulundukları tarihten itibaren sigortalı sayılırlar.

Bu madde kapsamındaki sigortalılık; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi dâhil olmak üzere 4 üncü maddeye istinaden sigortalı olarak çalışmaya başlayanların çalışmaya başladıkları tarihten, sigortalılıklarını sona erdirme talebinde bulunanların talep tarihinden, prim borcu bulunanlardan talepte bulunanların primi ödenmiş son günden, gelir ya da aylık talebinde bulunanların aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden ve ölen sigortalının ölüm tarihinden itibaren sona erer.

Bu madde kapsamındaki sigortalıların 4 üncü madde kapsamında çalışmaları halinde, bu madde kapsamındaki sigortalılıkları sona erer. 4 üncü madde kapsamındaki çalışmanın sonaermesi halinde, bu madde kapsamındaki çalışmasının devam etmesi kaydıyla çalışmanın sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren bu madde kapsamındaki sigortalılıkları kendiliğinden başlar.

Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar. Bunlar hakkında bu Kanunun kısavadeli sigorta kolları bakımından yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası, uzun vadeli sigorta kolları yönünden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır..." hükmü düzenlenmiştir.

Somut dosyada; Davacının 07.03.2012-12.07.2016 tarihleri arasında 4/1-a Ek.5 sigortalılığı bulunuyor ise de; davacının Ek.5 madde kapsamındaki çalışmasının varlığının araştırılması gerekmektedir. Bu kapsamda ilgili muhtarlıktan araştırma yapılarak sigortalılık döneminde görev yapan muhtar ve azalar tespit edilmeli, davacının çalışması ile ilgili bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davacının nezdinde çalıştığı işverenler belirlenerek tanık olarak beyanları alınmalı, zabıta marifetiyle davacının hangi işverenler nezdinde, hangi işlerde çalıştığı araştırılmalı, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.