Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/784 K.2019/2112

Dava, Kurumca re’sen tahakkuk ettirilen fark işçilik ve prim borcunun iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 85. maddesi olup, bu maddenin 3.fıkrasına göre ; " Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen usûllerle Kuruma bildirilmediği tespit edilen asgarî işçilik tutarı üzerinden Kurumca re'sen tahakkuk ettirilen sigorta primleri, 88 inci ve 89 uncu maddeler dikkate alınarak işverene tebliğ edilir. İşveren, tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde Kuruma itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazın reddi halinde işveren, kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz. "hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Yasanın 85’inci maddesinde öngörülmüş olan bir aylık süre, hak düşürücü süre niteliğinde olup, Kurum işleminin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde itiraz edilmemesi halinde, Kurumun işleminin ve dolayısıyla borcun idari aşamada kesinleştiğinin kabulü gerekir.

Davaya konu somut olayda, davacı şirket tarafından yapı niteliği 4/A sınıfı olarak bildirilen özel bina inşaatının 28.01.2013 tarihinde bittiği Kuruma bildirerek, kapanış işlemlerinin yapılması talebinde bulunulmuş, Kurum "ilk değerlendirme tutanağı" ile yapı niteliğinin 4/A sınıfı olmaması nedeniyle tespit ettiği fark işçilik miktarı üzerinden hesapladığı 609.980,09 TL fark sigorta prim borcunu bir ay içinde ödenmesi aksi takdirde işyeri kayıtlarının Denetim Memurlarınca inceleneceğinin davacı şirkete tebliği üzerine,

şirket tarafından işçilik faturaları sunulmak suretiyle prim borcundan düşülmesi talep edilmiş, Kurum İl Müdürlüğünce Teftişten kayıt tetkiki istenilmiş ise de davacının talebinden vazgeçmesi ve "asgari işçilik tespit komisyonundan işçilik oranının değerlendirilmesi" talebinde bulunarak, taahütname vermesi sonucu, asgari işçilik tespit komisyonuna intikal eden talebin incelenmesi ile verilen 17.09.2013 tarihli kararda, "inşaatın yapı sınıfının 5/A olduğu,

fark prim borcunda değişiklik bulunmadığı" belirtilmiş, asgari işçilik tespit komisyonunun bu kararı ilgili il müdürlüğü tarafından 08.10.2013 tarihli yazı ile 23.10.2013 tarihinde davacı şirkete tebliğ edilmiştir. Tebliğ tarihini takip eden bir aylık süre içinde dava açılmadığı sabit olup, borç idari aşamada kesinleşmiştir.

Davacı şirket tarafından Kurum il müdürlüğüne 22.11.2013 tarihinde dosyanın yeniden incelenmesi talebi ile başvurulmuş ve komisyon kararına itiraz edilmiş ise de Kurumun 26.11.2013 tarihli cevabi yazısında asgari işçilik tespit komisyonu kararının 08.10.2013 tarihli yazı ile tebliğ edildiği, komisyon kararına itiraz halinde bir ay içinde iş mahkemesine dava açılması gerektiği hususu belirtilmiştir. Ancak, davacı şirket tarafından dava 23.01.2015 tarihinde açılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece, davalı Kurum tarafından davacı şirket hakkında yapılan inceleme dönemi ve prim tahakkukuna dair işlemleri dikkate alınarak, prim borcunun davalı şirkete tebliği ve şirketçe yapılan itiraz ile kanunda belirtilen bir aylık hak düşürücü süre nedeniyle, öncelikle 5510 Sayılı Yasanın 85.i maddesinde yer alan prosedür kapsamında davaya konu olan Kurum alacağının kesinleşip kesinleşmediği irdelenmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup,

davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açılması nedeniyle borç idari aşamada kesinleştiğinden ve bunun sonucu olarak davalı Kurumun alacağına dönüşen tutar hakkında 6183 sayılı Yasa kapsamında icra safhasına geçilmeden önce davanın açılmasının mümkün olmadığı hususu dikkate alınarak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.