Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10380 K.2021/3036

...

Dava, ihya borçlanmasının geçerli olduğunun tespiti ile iptal edilen Tarım Bağ-Kur hizmetlerinin geçerli olduğunun tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanması ve buna ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkeme, bozma üzerine ilamında belirttiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamı incelendiğinde, 01.03.1996 tarihinden itibaren ziraat odası kaydı bulunan davacı murisinin, Tarım Bağ-Kur ilk tescil tarihi 01.06.2001 iken, 05.05.2011 tarihli müracaatına göre sebze meyve komisyoncusuna satmış olduğu şeftali ürününün bedelinden tevkifat yapıldığının belirlenmesi üzerine, tevkifata dayalı olarak tescil başlangıcının 01.09.1997 tarihine çekildiği,

davacının eşi ... ’nin 6111 sayılı Yasadan faydalanarak prim borcunu ödeyip, 15.06.2011 tarihinde tahsis talebinde bulunmasına göre, 01.09.1997–15.06.2011 tarihleri arasında 4.965 gün 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur hizmeti ve 450 gün askerlik borçlanması dahil toplam 5.415 günlük hizmeti üzerinden 01.07.2011 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı, ...'nin ölümü üzerine eşi olan davacıya ölüm aylığı bağlandığı,

daha sonra ise davalı kurumca ... 'nin 01.08.1997 tarihli ... yaş meyve ve sebze komisyoncusuna sattığı ürünlerden Bağ-Kur tevkifatı yapıldığı denilmiş ise de, bu tevkifat listesinin kuruma intikal etmediğinden bahisle 01.09.1997 sigortalılık başlangıcının iptal edilerek sigortalılık başlangıcının 01.06.2001 tarihine getirilerek ...'ye bağlanan yaşlılık aylığının iptal edilerek ödenen yaşlılık aylıklarının geri istendiği, bunun üzerine kurum işleminin iptali istemiyle açılan işbu davada ise mahkemece bozma üzerine,

2014 yılında tevkifatı geçerli sayıp davacı murisinin ihya yapılandırmalarını kabul ederek aylık bağlamışken, 2015 yılındaki denetim sonucunda hatalı tespitlerle aylık iptaline gitmesi hukuk devleti ve sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmayacağı kanaatiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir.

Dairemizin 19.06.2019 tarih ve 2017/4157E-2019/5226K sayılı ilamında işaret edildiği üzere; mahkemece, tevkifata istinaden geriye dönük olarak anılan geçici 54. maddesinden yararlanılabilmesi için, tevkifata dayalı tescilin yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiği, sigortalılığının ihya edilebilmesi için 01.09.1997 tarihli tescile esas tevkifat tutarınının kuruma intikal etmesi gerektiğinden, tevkifat tutarının kuruma intikal edip etmediği kuruma net olarak sorularak usulünce araştırması gerektiği gözetilerek, şayet kuruma intikali gerçekleşmediğinin anlaşılması durumunda davanın reddine karar verilmelidir.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.