Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10529 K.2021/9119

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı asil, sigorta başlangıcının 15.05.1985 olarak tespiti ile davalı işveren yanında 15.05.1985 tarihinden itibaren iki ay süreyle çalıştığının tespitini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı işveren davaya cevap vermemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 15.05.1985-25.06.1985 tarihleri arasında davalı ... adına tescilli ekmek fırını işyerinde sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Somut olayda, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, davalıya ait ... sicil sayılı işyeri tarafından, davacının 15/05/1985 tarihinde çalışmaya başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin düzenlenerek 25/06/1985 tarihinde Kuruma intikal ettirildiği, davacının çalışması kesintisiz olarak devam ettiğinden hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz etmenin mümkün bulunmadığı, Kurumunda bu işe giriş bildirgesi üzerine davacıya sigorta sicil numarası vermesi ve daha sonraki hizmetlerinin de yine bu sicil numarası ile kayıt altına alındığı,

dinlenen tanıkların, davacının dava konusu dönemde davalıya ait olan işyerinde kesintisiz biçimde çalıştığı iddiasını doğruladığı, istinaf yoluna sadece Kurum tarafından başvurulmuş olduğu hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının 15/05/1985-25/06/1985 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı,

öte yandan 506 sayılı yasanın 60/G maddesi uyarınca, 10.07.1968 doğumlu olan davacının, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 10.07.1986 tarihi olarak kabul edilmesi ve bu tarihten önceki çalıştığı sürelerin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiği, her ne kadar mahkemece verilen kararda sigortalılık başlangıç tarihine ilişkin olarak herhangi bir hükme yer verilmemiş ise de, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin hükmün infazı sırasında davalı Kurumca 18 yaşını doldurduğu tarih gözetilerek belirlenmesi mümkün görüldüğünden, fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer’i müdahil Kurum vekili, davacının çalıştığını iddia ettiği döneme ilişkin davalı işverence hizmet bildiriminde bulunulmadığını, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada davacı, sigorta başlangıcının 15.05.1985 olarak tespiti ile davalı işveren yanında 15.05.1985 tarihinden itibaren iki ay süreyle çalıştığının tespitini talep etmiştir. Mahkemece davacının talebiyle ilgili kabul kararı verilmiş ise de, verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Bu bağlamda, yargılama sırasında tanık sıfatıyla ifadesi alınan ve davacı ile aynı işyerinde birlikte çalıştıklarını beyan eden ...’a ait hizmet döküm cetveli ile işyeri bilgilerinin getirtilmesi, yine mahkemece dinlenen ve ifadesinde Orhangazi ilçesinde torna dükkanında çalıştığını beyan eden davacı tanığı ... ile diğer davacı tanığı ...’ya ait hizmet döküm cetvelleri ile işyeri bilgilerinin dosya arasına alınması,

gerekirse davacının beyanına başvurulmak suretiyle davacı ile birlikte başkaca çalışan varsa tespiti ile bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, böylece çalışma olgusu hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.