Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/1072 K.2020/7103

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, ilâmda belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın Yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi ve 5510 sayılı Kanununun 86. maddesidir.

506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 92. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; davacı davalı işveren nezdinde 06.05.2005-10.10.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini talep etmiş, davanın kısmen kabulüne dair ilk karar Dairemizin 11.02.2013 tarihli ilamı ile davalı şirketin iş yeri dosyasının ve çalışma döneminin araştırılması, bordro ve komşu iş yeri tanıklarının tespit edilerek dinlenilmesi yönlerinden bozulmuş, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiştir.

Somut dosyada; davacının 13.07.2007-02.01.2008 tarihleri arasında davalı şirketin...'da bulunan 1072234 sicil nolu iş yerinden, 29.01.2008-03.05.2008 tarihleri arasında ...'de bulunan 1084972 sicil nolu iş yerinden bildirimlerinin yapıldığı gözetilip, 2008 Ocak öncesi talebin reddedildiğine dair önceki hükmün davacı tarafından temyiz edilmediği de dikkate alınarak, öncelikle tüm çalışmanın...'da bulunan iş yerinde geçip geçmediği yönünde davacının beyanı alınmalı, ayrıca ...'de bulunan iş yerinden yapılan bildirimlerin varlığına ve gerçekliğine dair bir itirazının olup olmadığı tespit edilmelidir.

Alınan beyanlar çerçevesinde davalı şirket ile TOKİ arasında yapılan 22.06.2006 tarihli sözleşmeye konu işlerin geçici kabulünün 18.04.2008 tarihinde yapıldığı da gözetilerek, dolayısıyla 2008 yılı ocak-ekim dönemine ilişkin kabul yönünden...'da davalı şirketin faaliyetinin olup olmadığı,

dolayısıyla çalışma iddiasının yerinde olup olmadığı irdelenmeli, 02.01.2008 sonrası çalışma iddiasının Salihlideki iş yerine ait ilişkin olup olmadığı davacı beyanı alınıp açıklığa kavuşturulduktan sonra anılan iş yerine yönelik bir dava var ise, bu taktirde Salihlideki iş yerinden yapılan bildirim sonu olan 03.05.2008 tarihinden sonra faal olup olmadığı yöntemince araştırılıp çalışma iddiasına ilişkin bordro tanıkları da dinlenilerek irdeleme yapılmalıdır.

Mahkemece bu çerçevede yapılacak araştırma ve inceleme neticesinde çalışma iddiasının ispat edilememesi halinde şimdiki gibi davanın reddine, aksi halde kabule konu sürelerin geçtiği iş yerlerinin sicil numaraları da belirtilmek suretiyle karar tesis edilmelidir. Mahkemece, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yapılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.