Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10734 K.2021/5920

Dava, ihale alıcısı davacının davalı Kurumun gayrimenkul satış ihalesinin feshi işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkeme, bozma uyularak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, davacı şirketin SGK tarafından açılan 2007/12911 sayılı icra dosyasında borçlu ...'a ait Sapanca ilçesi Gazipaşa mahallesi 202 ada 67 parselde kayıtlı taşınmazın satışı için 04/06/2013 tarihinde yapılan 2. ihaleye katılmak için 12.750,00 TL teminat ile SGK İl Müdürlüğü’ne başvurduğunu, Müdürlükte vezne olmadığı için teminatın elden alındığını ve davacı şirketin bu şekilde ihaleye girdiğini, taşınmazın 105.200,00 TL bedel ile davacı şirkete ihale edildiğini, teminat harici ihale bedelinin yatırılması konusunda davacı şirkete 10 günlük süre verildiğini,

14/06/2013 tarihinde SGK İl Müdürlüğü’nde ihalede görev alan ...'a 92.450,00 TL yi elden götürüldüğünü, bu kişinin icra memuru olduğunu, para tahsil etme yetkisinin bulunduğunu, SGK İl Müdürlüğünün teslim edilen bu paradan taşınmaza ait vergi borçları, tellaliye harcı ve taşınmaz üzerinde 1. Derece haczi bulunan Finansbank A.Ş. Nin alacaklarını ödediğini, davacı şirketi 14/06/2013 tarihinde ihale bedeli üzerinden alınan %18 KDV olan 18.936,00 TL ye ...

Vergi Dairesi’ne yatırdığını, SGK İl Müdürlüğü tarafından 24/07/2013 tarihli yazı ile davacı şirket üzerine tapu devrinin yapıldığını, ancak daha sonra teslim edilen bedelin 55.000,00 TL sinin müdürlük hesabına girmediği bu nedenle tapu üzerine şerh konulduğunu öğrendiğini, davalı idarenin 04/06/2013 tarihinde 2013/32 sayılı satış dosyasında yapılan ihalenin bedelini 10 gün içerisinde yatırlmadığından bahisle feshine yönelik 16/08/2013 tarihli işlemin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

... 1. İş Mahkemesince “dava dilekçesine ekli 14/06/2013 tarihli tutanaktan anlaşılacağı üzere ihale bedeli davalı idare yetkilisi olan ...'a ödenmiştir. Nitekim davalı kurum da ... hakkında bu nedenle bir soruşturma yürütüldüğünü kabul etmekte, dava dilekçesine ekli 4483 sayılı kanuna göre verilen karardan da anlaşılacağı üzere ... hakkında bu konu ile ilgili soruşturma izni verildiği görülmüştür.

Davacı şirketin davalı idarede görevli ve yetkili Kurum yetkilisine ihale bedelini ödediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacı kurumda görevli ve yetkili ihale işlemlerini yapan memura ödeme yapmakla edimini yerine getirmiştir.

Kurumdaki görevli memurun davacıdan aldığı parayı kurum kayıtlarına intikal ettirmemesi idarenin kendi kusuru olup, davacının bu durumdan sorumlu kabul edilmesi hukuka ve yasaya uygun değildir.” gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı idarenin 2013/32 sayılı satış dosyasında yapılan ihalenin feshine yönelik 16/08/2013 tarih ve 51548121/2007/12911 2013/32/3024139 sayılı işleminin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, dava dışı borçlu ... Orman Ürün. Paz.San.Tic.Ltd.Şti.’nin ödenmeyen prim borçları nedeniyle, 13.06.2012 tarihinde ... adına kayıtlı ...

İli, Sapanca İlçesi, Gazipaşa Mah. 202 Ada, 67 parselde bulunan taşınmazın tamamı üzerinde kamu haczi tesis edildiği, taşınmaz üzerinde Finansbank A.Ş. lehine 12.03.2012 tarihli yazıya göre 42.259,07-TL borç nedeniyle 156.000-TL bedelli birinci sırada ipotek bulunduğu, 04.06.2013 tarihinde yapılan ikinci açık arttırmaya, davacı şirket adına ... katıldığı, taşınmazın satış masrafları dahil 105.200-TL bedelle davacı şirkete ihale edildiği, davacının satış bedelini ödemek için 10 gün süre istediği,

2013/32 satış dosyasında bulunan satış tutanağı suretlerinde olmayan ancak davacı tarafından sunulan satış tutanağı suretinde “10.000 teminat var yatırıldı.

2759 teminat var yatırıldı” ibaresi bulunduğu, dava dilekçesi ekinde el yazısı ile yazılı “04.06.2013 tarihinde 2013/32 nolu satış dosyasında yapılan satışla ilgili teminat harici 92.450,00 TL ihale bedeli yatırılmak üzere 14.06.2013 tarihinde Finansbank ve Belediye Başkanlığı'na olan borçları ödendikten sonra kalan kısım tarafıma ödenmiştir. Teminat dahildir (12750) hariç alınmıştır.

14.06.2013” ibaresi bulunan tutanak altında ... ismi ve bir imzanın bulunduğu, 2012/32 ihale satış dosyası içinde Finanbank A.Ş:’ye ait 17.06.2013 saat 13.13:05 tarihine ilişkin 34.300-TL gönderimli dekont, dekont üzerinde havaleyi gönderen müşteri ..., havaleyi alan Müşteri ... ibaresi mevcut olup, açıklama kısmında “2012/32 ihale satış dosyasına istinaden yatan” notu bulunduğu, Finansbank A.Ş.’den gelen borç dökümünde ...’a ait 13618821 hesaptan 17.06.2013 tarihinde saat 13:13:29 de 34.300-TL geldiği ve ipoteğin fek edildiği, Kurumca sahte olduğu iddia edilen Abdülhekim Korkutata imzalı 23.07.2013 tarihli 3321352 sayılı yazı ile,

Tapu Müdürlüğünden, “gayrimenkul üzerinde tüm takyidatların kaldırılıp, gayrimenkulun tescil işlemlerinin davacı şirket üzerine yapılması” istenmesi üzerine, tescil işleminin 26.07.2013 tarihinde yapıldığı, verilen 10 günlük yasal süresi içerisinde satış bedelinin tamamı Kurum hesaplarına yatırılmadığından 2013/32 nolu dosya ile yapılan satışın ve ihalenin feshedilmesi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 40. maddesinde, ödemenin alacaklı tahsil dairesinin selahiyetli ve mesul memurları tarafından verilecek makbuz karşılığında yapılacağı, makbuz karşılığı yapılmayan ödemelerle selahiyetli ve mesul memurlardan başkalarına yapılan ödemelerin amme alacağına mahsup edilemiyeceği, amme alacaklarının tahsilinde kullanılan makbuzların şeklinin de ilgili amme idarelerince tayin edileceği, aynı Kanunun ödemenin ispatı başlıklı 46. maddesinde de; amme alacağının ödendiğinin selahiyetli ve mesul memurlar tarafından verilen makbuzlar ile ispat olunacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıda açıklanan yasa maddeleri uyarınca ödeme yapıldığının kabul edilebilmesi için alacaklı tahsil dairesinin selahiyetli ve mesul memurları tarafından verilecek makbuz karşılığında ödeme yapılmış olması gerekmektedir.

Eldeki davada, İlk Derece Mahkemesince, 14/06/2013 tarihli tutanak nedeniyle ihale bedelinin davalı idare yetkilisi olan ...’a ödendiği kabul edilmiş ise de, dosyaya ibraz edilen ve ödemeyi belgelediği ileri sürülen tutanak, adi yazılı nitelikte olup her zaman düzenlenmesi mümkün olan belgelerdendir. Zira, adi nitelikte sözleşme her zaman ( geçmişe dönük olarak da) düzenlenebilir. Bu tutanak ile davacının ihale bedelini ödediği kanaatine varılamaz

Somut olayda, davacı şirket adına ihaleye katılan ... ile davacı şirket yetkilisi ve Yönetim Kurulu Başkanı ... hakkında kamu kurumu zararına dolandırıcılık, Kurum personelleri ..... ve ....... hakkında görevi ihmal, icra memuru ... hakkında zimmet, resmi belgede sahtecilik, görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri iddiasıyla ... 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/225 E. sayılı dosyası ile kamu davası açıldığı, ceza dosyası ve Kurum müfettişlerince düzenlenen raporlar getirtilmeden, sonradan her zaman düzenlenmesi mümkün olan tutanak içeriğine itibar edilmek suretiyle eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.