Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10793 K.2021/9431

... ...

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın dahili davalı .... Sağ. Hiz. Ltd. Şti. yönünden reddine davalı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü yönünden kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

03/08/2018-15/02/2011 tarihleri arasında davalı üniversitenin Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Göğüs hastalıkları servisine bağlı olan Uyku Laboratuvarında uyku teknisyeni olarak kesintisiz ve bir bütün olarak çalıştığını, iş akdine haksız ve ihbarsız olarak son verildiğini, son 12 aylık maaşının ödenmediğini, müvekkilinin maaş talebinde bulunduğunu ancak maaşının ödenmediğini bu sebeple müvekkilinin işi haklı sebeple bıraktığını, çalıştığı süre içeresinde fazla mesai ücretlerinin hafta tatili ücretlerinin, yıllık izin hakları-ücretlerinin ve UBGT ücretlerinin ödenmediğini bu sebeple fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

03/08/2008-15/02/2011 tarihleri arasında kesintisiz ve bir bütün olarak asgari ücretle çalıştığına dair hizmet tespite ve bir kısım işçi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... Rektörlüğü vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı ve husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının Kurumla herhangi bir iş sözleşmesi ilişkisinin olmadığını, davacının ... Medikal Şirketi’ne bağlı olarak çalıştığını, mahkeme husumet yönünden aksi kanaatte ise tazminat şartları gerçekleşmediğinden davanın esastan reddi gerektiğini davacının taleplerini ... Sağ. Hizm. Ltd. Şti.'ne yöneltmesi gerektiğini belirterek haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 16/09/2011 - 31/12/2012 tarihleri arasında dava dışı Van Yüksek İhtisas Hastanesi veri hazırlama çalıştırma işinde çalıştığının sabit olduğunu davacının davalı ... Rektörlüğü Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını davacının çalışmaları bakımından müvekkil Kurum kayıtlarının esas olduğunu davacının çalışma iddialarını salt tanık anlatımlarına dayanarak kanıtlanmasına muvafakatlerinin olmadığını davanın nitelikçe kamu düzenine ilişkin olduğunu davacı ile aynı işyerinde ve dönemlerinde çalışan bordro tanıklarının dinlnmesi gerektiğini beyan ile haksız ve yersiz olan davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece "Dahili davalı ...- Med Sağlık Hizmetleri Bilş. Eğit. Yap. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın reddine, Davalı ... Rektörlüğü aleyhine açılan davanın kabulü ile, ... T.C kimlik nolu 10/10/1981 doğumlu davacı ...'ın davalı ... Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi(... Tıp Merkezi ) Gögüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Bölümü Uyku Aktivasyon Ünitesinde 03/08/2008 - 15/02/2011 tarihleri arasında asgari ücret ile ve sürekli hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince "Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı işveren vekili ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine" karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Feri müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek, çalışmanın ispatlanamadığından reddini istemiştir Davalı Üniversite vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurumlarına bağlı böyle bir çalışanlarının bulunmadığını belirterek davanın reddini istedi.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

İnceleme konusu davada; davacı 03/08/3008-15/02/2011 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın ...- Med Sağlık Hizmetleri Bilş. Eğit. Yap. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalı Üniversite yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; Mahkemece davacının, davalı ... Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Hastanesinde açılan uyku biriminde teknik elaman olarak 03/08/2018-15/02/2011 tarihleri arasında çalıştığının kabulü ile hüküm kurulmuş ise de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Öncelikle; dosya kapsamında hastane bünyesinde kurulan uyku odasına malzeme alındığı, video bronoskopi cihazı, video precosor, soğuk ışık kaynağı, renkli LCD monitör, dijital görüntü aktarım sistemi alımı için 08/12/2009 tarihinde, Eletron Sağlık Ürünleri Gıda ve İnşaat Şirketine 54.766 TL hastane tarafından fatura karşılığı ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre, malzeme faturası ve hastanede çalışan tanık doktor ifadeleri değerlendirildiğinde, fatura tarihi 08/12/2009'dan sonrası için mahkemenin hizmet tespitine yönelik kabulü yerindedir. Kabule konu, 03/08/2008-08/12/2009 tarihi arasındaki dönem de ise, verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece. 03/08/2008-08/12/2009 arası dönemde, dosyadan dinlenen tanık anlatımları da değerlendirilerek (tanıkların bir kısmının 2008 yılında başladığını, bir kısım tanık doktorların, 2009 yılında uyku odasının açıldığını belirtmeleri karşısında) yapılacak iş;

davacının hangi tarihte işe başladığının net olarak ortaya konulabilmesi için, yargılama sırasında dinlenen tanık ifadelerinin yetersiz kaldığı anlaşılmakla, davalı Üniversitede Göğüs Hastalıkları Bölümünde diğer çalışanların uyuşmazlık konusu dönemde ve bordrolarda bildirimleri yapılan sigortalıların hizmet cetvelleri de getirtilerek dinlenmeyen bordro tanığı bulunması halinde bunların da yeteri kadarının bilgi ve görgüsüne başvurulmalı,

tanık ifadeleri arasındaki çelişkiler giderilmeli ve uyku odasında tedavi olan hasta bulunması halinde hasta kayıtlarının da dosya içerisine alınarak bunların bilgi ve görgüsüne başvurulmalı elde edilecek sonuca göre davacının 03/08/2008-08/12/2009 arasındaki dönemde çalışıp çalışmadığı belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek, yapılacak inceleme ile hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup,bozma nedenidir. O halde, davalı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

...