Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10961 K.2021/10584

İlk Derece Mahkemesi : Ankara 8. İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının 01.11.2010 tarihinde Mimar Sinan Ortaokulunda Okul Aile Birliği ile yapılan anlaşma ile gece bekçisi olarak işe başladığını, gece bekçisi olarak çalışmasına rağmen okulun tüm temizlik işlerini yaptığını, okul bahçe işlerini/kalorifer tesisatının bakımını boyama, badana, tamirat işleri gibi tüm işleri yaptığını, davacının davalı işyerinde 01.11.2010-13.02.2015 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı ... vekili, davacının hizmet alımı yolu İle... Firmasının elemanı olarak okulda temizlik görevlisi olarak çalıştığını, davacının iradesi ile sunduğu istifa dilekçesi neticesinde işten ayrıldığını, okulun açık olduğu dönemlerde temizlik görevlisi olarak çalıştığını , Mimar Sinan Orta Okulunun hizmet alım yolu ile personel çalıştırmış olmasından mütevellit davanın hizmet alımı sunan Işık Temizlik Hizmetleri İnşaat Turizm Limited Şirketine ihbar edilmesi gerektiğini , davalı idare ile hizmet alımı yapılan şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişki olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili, 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolmuş olduğundan davanın usul yönünden reddini, diğer yandan çalışanların sigorta primi/çalışma belgelerinin kuruma bildiriminin işveren sorumluluğunda olduğunu, davacının çalışma olgusunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini, salt işe girişi bildirgesinin tek başına kesintisiz çalışma olgusunun varlığını ispatlamayacağını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE

MAHKEME KARARI

Mahkemece, “bordro tanıklarının anlatımları doğrultusunda davacının 2010 yılı Ekim ayından 2015 yılı Şubat ayına kadar kesintisiz olarak Mimar Sinan Ortaokulunda çalıştığına mahkememiz kanaat edinmekle eksik bildirilen süreler tespit edilerek” gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının 2011/9, 2012/9, 10, 11, 12, 2013/7, 8, 2014/7, 2015/1 aylarında her ay için 30 gün, 2015 Şubat ayında 13 gün olmak üzere davalı işveren yanında hizmet akdi ile sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ile dosya kapsamından ve dinlenen tanık beyanlarından, nizalı dönemde okula ait lojmanda oturduğu sabit olan ve tüm zamanını okuldaki işlere hasrettiği anlaşılan davacının hizmetlerinin okulda geçtiği, hizmet bildiriminde bulunan şirketler varsa da davacının yaptığı işin niteliği ve şartları gereği nizalı dönemde bildirimde bulunulan sürelerin dışlanması yoluyla kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... vekili, davanın hak düşürücü süre içinde açıldığını, davacının hizmet alımı yoluyla... firmasının elemanı olarak okulda temizlik görevlisi olarak çalıştığını, davanın anılan şirkete ihbar edilmesi talebinin dikkate alınmadığını, idarenin herhangi bir görevlendirmesi yasalar çerçevesinde bir kadro ihdası söz konusu olmadığını, davalının herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığından davanın bakanlık yönünden husumet ve esastan reddi gerektiğini belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

Feri müdahil Kurum vekili, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan hüküm tesis edildiğini, yerinde ve yasal mevzuata uygun olarak bahse konu çalışma olgusu usulünce ispat edilemediğini, davacının şahsi sicil dosyası ve hizmet cetveli tetkik edildiğini, iddia edilen dönemlerle ilgili hizmet bildiriminin bulunmadığı anlaşıldığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın Yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının talebine konu 01.11.2010 tarihinden 13.02.2015 tarihine kadar dönemde, 01.11.2010- 31.08.2011 tarihleri arasında 1160310 sicil nolu ... Savunma Yönetim Ve Danışmalık Tem. Gıda İnş.Tan.Güv.Sis. İşyerinde, 01.10.2011-31.08.2012 tarihleri arasında 1172004 sicil nolu ... Savunma Yön.Dan. Tem. Gıda İnş. Tan. Güv. Sis. Paz .İml. San. işyerinde, 01.01.2013-11.02.2013 tarihleri arasında 1186972 sicil nolu GKG Temizlik Sav. Güv. Sis Yönt. Dan.

Tç GTic.Lfd. Şti. işyerinde, 12.02.2013- 20.02.2013 tarihleri arasında 1236838 sicil nolu GKG Temizlik Sav. Güv. Sis Yönt. Dan. Tç Gtic.Lfd.Şti.işyerinde, 21.02.2013- 16.06.2013 tarihleri arasında 1186972 sicil nolu GKG Temizlik Sav. Güv. Sis Yönt. Dan. Tç GTic.Lfd. Şti. işyerinde, 05.09.2013-31.12.2013 tarihleri arasında 1202226 sicil nolu... Taşımacılık Temizlik Eğt. Güv.ve G.İ.ve G.S. Tic. Ltd. Şti. işyerinde, 30.01.2014-15.03.2014 tarihleri arasında 1210013 sicil nolu...

Taşımacılık Temizlik Eğitim Güvenlik Ve Gıda İnşaat işyerinde, 01.04.2014-13.06.2014 tarihleri arasında 1213008 sicil nolu... Taşımacılık Temizlik Eğitim Güvenlik Ve Gıda İnşaat işyerinde, 05.08.2014-30.09.2014 tarihleri arasında 1142108 sicil nolu... Taş. Güv.Tem.inş.ve Gıda San Tic.Ltd.Şti. işyerinde 22.09.2014-31.12.2014 tarihleri arasında 1220820 sicil nolu... Taşımacılık Temizlik Eğitim Güvenlik Ve Gıda İnşaat işyerinde bildirimleri bulunduğu, ...

Savunma şirketi ile Okul Aile Birliği arasında 01.11.2010 ve 29.09.2011 tarihlerinde imzalanan hizmet sözleşmesinin dosyada yer aldığı, davacı ve davalı tarafından bildirilen tanıkların dinlendiği, Mahkemece, ihtilaf konusu dönemde, davacıya ait bildirimi yapılmayan sürelerin davalı ... nezdinde geçtiği kabul edilerek hüküm kurulmuşsa da, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Davacının 01.11.2010-13.02.2015 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitini istediği davada, Mahkemece, eksik bildirilen ve tespite konu edilen dönemde bildirimi bulunan dava dışı şirketler tespit edilerek, bu şirketlerden davacının çalışmasıyla ilgili şahsi sicil dosyası, puantaj kayıtları, ücret bordroları ve diğer bilgi ve belgeler istenmeli, bu işyerleri ile ... ve/veya Okul Aile Birliği arasında hizmet alımı yapılıp yapılmadığı,

Okul Aile Birliğinden ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden açıkça sorularak hizmet alımı sözleşme/sözleşmeleri getirtilmeli, davacının dava dışı şirketlerde tespiti gereken hizmeti varsa, dava dışı şirketlere husumetin yöneltilmemiş olduğu gözetilerek, diğer dava dışı şirketlerin davaya katılımı usulünce sağlanmalı, davaya katılımı sağlanan şirketlerin göstereceği bütün deliller toplanmalı, davacının bu işyerlerinde gerçek ve fiili hizmetinin bulunup bulunmadığı araştırılmalı, gerçek işverenler ve dolayısıyla davacının hangi işverenler nezdinde hangi tarihler arasında çalıştığı her türlü şüpheden uzak bir biçimde, açıkça belirlenmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.