Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/10981 K.2021/7343

İş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin, maddi ve manevi zararlarının giderilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin bozma kararına uyularak ilâmda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen duruşmalı olarak incelenmesi davacılar avukatınca istenilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 01.06.2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir.

Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davacılar adına Av. ... geldi. Diğer davalılar adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

I-İSTEM

Davacılar vekili dava, ek dava ve ıslah dilekçesinde özet olarak; iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının eş ve çocukları lehine maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II-CEVAP

Davalılar ve vekilleri cevap dilekçeleri ile akabinde özet olarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince verilen 07.12.2017 tarihli kararda: “davalı ...'ne karşı açılan davanın reddi ile davacı eş ...’ya taleple bağlı şekilde 85.866,32 TL maddi tazminat (30.330,00 TL’sinden sigorta şirketi sorumlu olmak üzere) ve 40.000 TL manevi; davacı çocuk Sefa’ya taleple bağlı şekilde 30.318,67 TL (10.710,00 TL’sinden sigorta şirketi sorumlu olmak üzere) maddi tazminat ile 30.000 TL manevi ve davacı çocuk Dürdane’ye taleple bağlı şekilde 25.364,25 TL (8.960,00 TL’sinden sigorta şirketi sorumlu olmak üzere) maddi tazminat ile 30.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...

Tur. İşl. Gıda Taş. Oto. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile maddi tazminatlar ile sınırlı olmak üzere birleşen dosya davalısı sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile ayrı ayrı davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi kararının davacılar ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 03.01.2019 tarihinde davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK 353/1-b-2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında: “Davalı ...'ne karşı açılan davanın açılmamış sayılmasına; birleşen dosya davalısı ... ...

A.Ş. aleyhine açılan davanın reddi ile davacı eş ...’ya taleple bağlı şekilde 85.866,32 TL maddi tazminat ve 40000 TL manevi tazminatın; davacı çocuk Sefa’ya taleple bağlı şekilde 30.318,67 TL maddi tazminat ile 30000 TL manevi tazminatın ve davacı çocuk Dürdane’ye taleple bağlı şekilde 25.364,25 TL maddi tazminat ile 30000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Tur. İşl. Gıda Taş. Oto. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd.

Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile ayrı ayrı davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.” karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 28.11.2019 tarih ve 2019/2023 E- 2019/7286 K ile bozulması üzerine bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince 07.07.2020 tarihinde “Tarafların istinaf taleplerinin HMK nun 353/b-1 maddesi uyarınca Esastan Reddine ” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle: Bölge Adliye Mahkemesinin bir önceki kararında istinaf sebepleri kabul edilmesine karşın bu son kararda istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ikinci talep artırım dilekçesine itibar edilerek karar verilmesi gerektiğini, faize olay tarihinden karar verilmesini, manevi tazminatların az olduğunu, ... ... Sigorta AŞ hakkında davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Bozmaya uyma veya direnme başlığı altında 373. maddesinin birinci fıkrasında ''Yargıtay ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun bölge adliye mahkemesi tarafından esastan reddi kararına ilişkin ise bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak dosya, kararı veren ilk derece mahkemesine veya uygun görülecek diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilir'' hükmü, ikinci fıkrasında ise ''Bölge adliye mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtay’ca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren bölge adliye mahkemesi veya uygun görülen diğer bir bölge adliye mahkemesine gönderilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359. maddesinde Bölge Adliye Mahkemesince verilecek kararın unsurları belirtilmiştir. Buna göre; (1) Karar aşağıdaki hususları içerir:

a) Kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi ile başkan, üyeler ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları, sicil numaraları.

b) Tarafların ve davaya ilk derece mahkemesinde müdahil olarak katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri.

c) Tarafların iddia ve savunmalarının özeti.

ç) İlk derece mahkemesi kararının özeti.

d) İleri sürülen istinaf sebepleri.

e) Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan veya olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışması, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep.

f) Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi.

g) Kararın verildiği tarih, başkan ve üyeler ile zabıt kâtibinin imzaları.

ğ) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi.

(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

(3) Bölge adliye mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir.

(4) Temyizi kabil olmayan kararlar, ilk derece mahkemesi tarafından; temyizi kabil olan kararlar ise bölge adliye mahkemesi tarafından resen tebliğe çıkarılır.

Yukarıda belirtilen hükümlere göre bölge adliye mahkemesince davanın esasına ilişkin olarak verilen iki tür kararı Yargıtay'ın temyiz incelemesine konu olabilir.

Birincisi, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararlarıdır. Bu durumda Yargıtay'ın bozma kararı vermesi halinde dosya karar vermek üzere ilk derece mahkemesine gönderilir.

İkincisi ise, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararlarıdır. Bu durumda Yargıtay'ın bozma kararı vermesi halinde dosya karar vermek üzere bölge adliye mahkemesine gönderilir. Zira bozulan karar, ilk derece mahkemesi kararı değil dosyanın esasına girerek dosyanın esası hakkında yeniden verilen bölge adliye mahkemesi kararıdır.

Bölge Adliye Mahkemesince Yargıtay’ın bozma kararına uyulması halinde bozma ilamındaki açıklamaları dikkate alarak ve HMK’nın 359. maddesi hükümlerine göre ve 360. maddesinde yer alan, “(1) Bu Bölümde aksine hüküm bulunmayan hâllerde, ilk derece mahkemesinde uygulanan yargılama usulü, bölge adliye mahkemesinde de uygulanır.” hükmü gereğince, bozma ilamında belirtilen eksiklikler tamamlanarak işin esası hakkında ve uyuşmazlığı bitirecek şekilde bir karar verilmek üzere yargılama yapılması gerekecektir.

Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar ve davalı ... ...

Sigorta AŞ vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın esası hakkında verilen kısmen kabul ve kısmen redde ilişkin kararın, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 28.11.2019 tarih ve 2019/2023 E- 2019/7286 K Sayılı ilamı ile kararın bozulduğu ve dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesinin bozmaya uyduktan sonra uyuşmazlığın esası hakkında HMK’nun 359.

Maddesi hükümlerine uygun şekilde bir karar vermesi gerekirken, davacılar ve davalı ... ...

Sigorta AŞ vekillerinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi, öte yandan Bölge Adliye Mahkemesince ilk kararda davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verildiği, hükmün bu kısmının bozma kapsamı dışında kaldığı halde davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabul edilen kısmına aykırı olacak şekilde istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve temyiz itirazlarının bu aşamada sair yönleri incelenmeksizin Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı bozulmalıdır.