Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/11040 K.2021/9048

Dava, ... adına bildirilen hizmetlerin davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince kararın resen kaldırılmasına, davanın kabulüne, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, 4 4003 45014 05 03 sigorta sicil numaralı davalı işyerinde 20/02/1988- 21/05/1988 tarihleri arasında çalıştığını, isminin ... Tıraş iken sehven işyeri kayıtlarında ... olarak geçtiğini, çalışmalarının ... olarak işlendiğini öğrendiğini, 20/02/1988-21/05/1988 tarihleri arasında yapılan çalışmaya ait hizmetlerin davacıya ait olduğunun tespitini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili, ... ...’ın ... ... olarak bilindiğini, ikinci ismi olan Gül’ün bilinmediğini, ... ...’ın 20/02/1988-21/05/1988 tarihleri arasında Alanya’da kurulu... A.Ş.’nin davalı şirket tarafından yapılan inşaatının şantiyesinde geçici işçi olarak çalıştığını ileri sürmüştür.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne, davacının 20/02/1988 -21/05/1988 tarihleri arasında ... Yüklenim Ltd. Şti. bünyesinde ... Tıraş ismi ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “Yerel mahkemece davacının, dönem bordrolarında ismi geçen ... olup olmadığı ile ilgili olarak ..., ...dinlenmiştir. Dinlenen bu tanıklar davacının davalı şirkette 1988 yılında çalıştığını, kayıtlarda ismi geçen ... olduğunu, davacı dışında ... isminde başka bir çalışan olmadığı yönünde beyanda bulunmuşlardır. Tanıkların bordro tanığı olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar ilk derece mahkemesince dava kabul edilmiş ise de; davacının talebi kayıtlarda ismi geçen ...'ün kendisi olduğunun tespitidir. Davalı şirkette çalıştığının tespitine yönelik bir hizmet tespiti davası değildir.” gerekçesiyle

I-İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen kaldırılmasına ve HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde düzeltilmesine,

Davanın kabulü ile;

Davalı ... Ltd. Şirketi tarafından Kuruma verilen 20/02/1988- 21/05/1988 tarihleri arasındaki dönem bordrolarında ismi geçen ...'ün ... T.C. kimlik nolu davacı ... Tıraş olduğunun tespitine,

II-Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı vekili, İlk Derece Mahkemesi kararının hatalı olduğunu, davanın hizmet tespiti davası niteliğinde olduğundan eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, tanık olarak dinlenecek kişilerin bordro tanığı olduğunun tespitinin gerektiğini, haksız ve yersiz açılan davanın reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, aidiyet, istemine ilişkin olup; bu tür aidiyet davaları kamu düzeni ile ilgili olduğundan çalışmaların başka bir sigortalıya ait olup olmadığı noktasında titizlikle inceleme yapılması ve toplanan delilerle hiçbir kuşku ve duraksamaya yol açmayacak şekilde hizmetin gerçekte kime ait olduğunun saptanması gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.09.2007 gün ve 2007/21-600 E., 2007/604 K. sayılı kararı da aynı yöndedir.

Dosya kapsamı incelendiğinde, 15.09.1977 doğumlu davacının, tespitini istediği 20/02/1988 -21/05/1988 tarihleri arasında 10 yaşında olduğu, 10 yaşında çocuğun çalışmasının mümkün olmadığı, davacının nüfus kaydına göre, 15.04.1969 doğumlu ... isminde kardeşi olduğu, davacı tarafından sunulan dönem bordrolarında davacı adının yazılı olduğu sicilsiz çalışmaların görüldüğü, davalı Kurumdan celp edilen dönem bordolarında, davacının ve dinlenen tanıkların adlarının yer almadığı,

4 4003 45014 05 03 sigorta sicil numaralı işyerine ait işyeri dosyası ve işyerinden verilen işe giriş bidirgesi Kurumdan getirtilmeden, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden ... isimli kişinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan, davacının ... isminde kardeşi dinlenmeden, Mahkemece, davacı tarafından sunulan bordrolarda adı geçen tanıkların taraflarla yüzleştirilmesi sağlanmadan, beyanlarına itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup, karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, ihtilaf konusu döneme ait işyeri dosyası, işe giriş bildirgeleri, dönem bordroları davalı Kurumdan celp edilmeli, işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya aidiyeti yönünden imza incelemesi yaptırılmalı, aidiyet yönünde davacının talebi açıklattırılmalı, davacının kardeşi dinlenmeli, davacının kardeşi dışında aynı isminde bir kişinin bulunup bulunmadığı soruşturulmalı, Kuruma verilmiş dönem bordrolarında kayden çalışması görünen bordro tanıklarını re’sen belirleyerek davacıyla yüzleştirme de yapılarak, beyanlarına başvurulması suretiyle aidiyet tespiti istenen çalışmaların gerçekte kime ait olduğu,

çalışmanın fiili olup olmadığını kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya koyulup toplanan tüm kanıtları birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen karar bozulmalıdır.