Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/11331 K.2021/3748

...

İlk Derece

Mahkemesi : KDZ.... 1. İş Mahkemesi

Dava, iş kazasından sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen karara karşı, davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin/isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I- İSTEM

Davacı vekili 10/07/2012 tarihli dava dilekçesinde özetle: davalılardan... Ltd Şti ve ... A.Ş'nin asıl işveren, davalı ... Denizcilik Ltd Şti'nin taşeron işveren olduğu davalı ... Ltd Şti'ne ait tersanede işçi olarak çalışırken 11/07/2008 tarihinde iş kazası geçirip çalışma gücünün bir kısmını daimi olarak kaybettiğini, kazanın davalıların kusuru ile meydana geldiğini, maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek manevi tazminata ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 19/10/2018 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 115.201,47 TL’ye artırmış ve başvurma harcını yatırmak suretiyle manevi tazminat olarak 50.000,00 TL’nin olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı ... Denizcilik Tic Ltd Şti haricinde diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II- CEVAP

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Denizcilik Ltd Şti işçi olarak çalışırken kaza geçirdiğini, müvekkil şirket ile ... Denizlik Ltd Şti arasında Krd ...’deki ... Yat Gemi Tersanesinde raspa, temizlik iskele takma-sökme gibi işleri yapmak üzere protokol imzalandığını, müvekkilin sorumluluğunun bulunmadığını, ... Denizcilik Ltd Şti'nin bağımsız işveren olarak işçilerini gözetme borcu olduğunu, işyerinde müvekkilin tek personeli olan ...hakkında ... Kdz ... 1.Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2009/416 esas sayısında açılan ceza davasında kazada kusurunun bulunmadığı bulunmadığından beraatına karar verildiğini, davacının ağır kusuru ile kazaya sebep olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkil şirketin üst işveren veya alt işveren olmadığını, sadece tersane sahasının sahibi olduğunu, davacı ile hiçbir sözleşmesel bağı olmadığını belirterek davanın reddini, talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili ıslah dilekçesine süresi içerisinde verdiği 25/10/2018 tarihli cevap dilekçesinde: ıslah isteminin zamanaşımına uğradığından reddini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece “Davanın Kısmen Kabulüne,

1.Davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile, 115.201,47 TL maddi tazminatın 11.07.2008 kaza tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalılar ... Denizcilik Gemi İnşaa Ltd. Şti., ... ... Satıhları Korozyon A.Ş. ve ... Yat ve Gemi A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2.Davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile; 40.000,00 TL manevi tazminatın 11.07.2008 kaza tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalılar ... Denizcilik Gemi İnşaa Ltd. Şti., ... ... Satıhları Korozyon A.Ş. ve ... Yat ve Gemi A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3.Davacının dava dilekçesiyle davalı .... Şti.'den talep ettiği 10,00 TL maddi tazminat talebinin reddine” karar verilmiştir

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“Davacının geçirdiği iş kazasına ilişkin olarak sürekli iş göremezlik oranı Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 14/03/2016 tarihli Sağlık Kurulu kararında, davacının, meydan gelen olay nedeni ile sürekli iş göremezlik oranının %0 olduğu ve kontrol muayenesi gerekmediği belirtildiği,

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 13/05/2016 tarihli raporu ve Adli Tıp Kurumu Genel Kurulunun 14/12/2017 tarihli raporu ile kesin olarak belirlendiğinden olay tarihinden sonra devam eden tedavilere bağlı olarak gelişen bir durum söz konusu olduğundan iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeni ile uğranılan zararın giderilmesi amacıyla açılan maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddeleri gereğince 10 yıl olması nedeni ile ıslah tarihi itibari ile zaman aşımı süresi geçmediği,

Öte yandan iş kazası tarihinde geçerli olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60/2 maddesine göre eylem aynı zamanda suç oluşturuyorsa suç için öngörülen ceza zaman aşımı süresinin uygulanacağı, dava konusu olayın aynı zamanda 5237 sayılı TCK 89. Maddesinde belirtilen taksirle yaralama suçunu oluşturduğu,

aynı yasanın 66/1-e ve 67/4 maddelerinde belirtilen uzamış ceza zaman aşımı süresinin uygulanmasının gerektiği, bu durumda zaman aşımı süresinin 12 yıl olduğundan 11/07/2008 tarihinde gerçekleşen iş kazası nedeni ile ıslah dilekçesinin 19/10/2018 tarihinde verilmesi nedeni ile zaman aşımı süresi dolmadığından davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” Gerekçesiyle Davalı ... Yat Gemi San. Tic. Ltd.

Şti'nin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... Yat Gemi San. Tic. Ltd. Şti vekili temyiz dilekçesinde özetle: davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, dava konusu alacakların ıslah yapılmadan önce 11.07.2018 tarihi itibari ile zaman aşımına uğradığını, açılan davanın kısmi dava olduğu, davanın kısmi dava olması nedeni ile ıslah edilen alacakların zaman aşımına uğradığını, dava dilekçesi ile talep edilmeyen bir alacak kaleminin ıslah dilekçesi ile talep edilmesinin mümkün olmadığını, manevi tazminatın ıslahının mümkün olmadığını, diğer yönü ile emsal ücret araştırması, kusur raporu, hesap raporu denetime elverişli olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalılardan ... Yat Gemi San. Tic. Ltd. Şti vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, davacı sigortalının iş kazasından sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi amacıyla açılan maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi gerek olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 146. maddesi gereğince sözleşmeye aykırılığın meydana geldiği tarih olan iş kazası tarihinden itibaren 10 yıldır.

Bu kuralın istisnası ise Yargıtay içtihatlarında yerini bulan işçinin sürekli iş göremezlik durumunda “gelişen ve değişen bir durumun” bulunması halidir.

Önemle belirtilmelidir ki, burada sözü edilen “gelişen durum” kavramı uygulamada çoğu kez yanlış anlaşıldığı şekilde, doğan zararın kapsamının zarar görence tam olarak öğrenilmesinin herhangi bir nedenle geciktiği (örneğin, buna ilişkin bilirkişi raporunun geç alındığı) durumlara ilişkin olan, böylesi bir durumu ifade eden bir kavram değildir.

Başka bir anlatımla, gelişen durum kavramı salt zarar doğuran işlem ya da eylemin sonuçlarının gelişmesini ve bu nedenle zarar görenin bu konularda bilgi sahibi olabilmesinin zorunlu olarak bu gelişmenin tamamlanacağı ana kadar gecikmesini ifade eder (Hukuk Genel Kurulunun 06.11.2002 tarihli ve 2002/4-882 E., 2002/874 K.. 10.06.2015 tarihli ve 2014/21-282 E.,2015/1548 K.. 01.03.2017 tarihli ve 2014/21-2372 E., 2017/379 K. sayılı kararları).

Eldeki davada, davacının 11.07.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası sürekli iş göremezlik oranının tespiti için SGK Kocatepe Sosyal Güvenlik Merkezinin 14.03.2016 tarihli raporuna göre sürekli iş göremezlik derecesi %0 olarak tespit edilmişken, SGK Yüksek Sağlık Kurulunun 13.05.2016 tarihli raporuna göre %30, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 04.01.2017 tarihli raporuna göre %11,3 ve Adli Tıp Genel Kurulunun 14.12.2017 tarihli raporuna göre de %30 olarak tespit edilmiş olmakla beraber; değerlendirmeye esas alınan tıbbi verilerde bir değişikliğin olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar doğrultusunda davacının 11.07.2008 tarihli iş kazası neticesinde davacı bakımından değişen ve gelişen durumun olmadığı ve davacının sürekli iş göremezlik oranındaki farklılığın sürekli iş göremezlik oranının E cetveline göre değerlemesinden kaynaklı olduğu ve zamanaşımı süresinin başlangıç tarihinin olay tarihi olduğu ortadadır. Hal böyle olunca, davanın kısmi dava olarak açıldığı, ıslaha karşı davalı ... Yat Gemi San. Tic. Ltd. Şti vekilinin süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulunduğu kabul edilerek, ıslah dilekçesi ile istenilen maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden davalı ... Yat Gemi San. Tic. Ltd. Şti lehine ret karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde bu davalının da ıslah ile istenilen tazminat alacaklarından sorumluluğuna karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ... Yat Gemi San. Tic. Ltd. Şti vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.