Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/11441 K.2021/3847

...

Dava, yaşlılık aylığını iptal eden davalı Kurumun aylık kesme işleminin iptaline, yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren ödenmesi gerektiği ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece 15/12/2011 tarihli davanın reddine dair verilen ilk karar, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 14/05/2013 tarih ve 2012/2670-2013/9677 E.K. sayılı ilamı ile. “Somut olayda, davacının Türkiye'ye sık sık giriş çıkış yapması karşısında yurt dışında hangi çalışmadan dolayı 1.1999-9.2001 tarih aralığında 33 ay sigortalı gösterildiğinin araştırılmadığı, ... Plastik San. ve Tic. A.Ş.'nin ... sicil numaralı işyerine ait dönem bordrolarının getirtilmediği, ...

Plastik San. ve Tic. A.Ş.'nin yöneticilerinden olan tanıklar ... ile ...'in davacıyı yurt dışında görevlendirdikleri şeklindeki beyanlarına karşılık, ... Plastik San. ve Tic.

A.Ş.'nin davacının yurt dışında sigortalı çalışmalarının geçtiği Avusturya ülkesi ile ticari ilişkisinin olup olmadığı araştırılmadan eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği, yapılması gereken işin,davacının Avusturya'daki 1.1999-9.2001 tarih aralığındaki çalışmalarının gerçek olup olmadığını, davacının bu tarihler arasında sık sık Türkiye'ye gelip bir süre kaldıktan sonra tekrar gitmesi karşısında kesintisiz sigortalı görünmesini araştırmak, ... Plastik San. ve Tic.

A.Ş.'nin 1.1999-9.2001 tarih aralığında Avusturya ülkesi ile ticari ilişkisinin olup olmadığı yönünden araştırma yapmak, ... Plastik San. ve Tic.

A.Ş.'nin ... sicil numaralı işyerine ait ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirterek ve bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmemesi halinde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunun somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu” gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Eldeki davada, ilk bozmamız çerçevesinde, davacının Avusturya ülkesinde geçen 1.1999-9.2001 tarih aralığındaki çalışmalarının gerçek olup olmadığı, çalışmasının tam olarak hangi ülkede ve hangi işyerinde geçtiği, hizmetin sürekli olup olmadığı, davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı hususları araştırılmalı, ... sicil numaralı... Plastik San. ve Tic.

A.Ş. işyerine ait ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordroları getirtilmeli ve bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurulmalı, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmemesi halinde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanları alınmalı, ... Plastik San. ve Tic. A.Ş.’nin defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak, denetime elverişli ve ayrıntılı şekilde düzenlenmiş bilirkişi raporu alınmak suretiyle, oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmelidir.

Mahkemece, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.