Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/11813 K.2021/2569

...

Dava, hizmet tespit istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf isteminde bulunan taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, 13.03.2006-28.08.2006 tarihleri arasındaki dönemdeki çalışmasının 1008236 işyeri numaralı... Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi, 01.03.2007 - 15.05.2009 tarihleri arasındaki çalışmasının 019825 işyeri numaralı davalı ... 30.09.2014 - 01.10.2014 tarihleri arası çalışmalarının 019825 işyeri numaralı davalı ... Başkanlığında geçen sürelerin tespiti istemiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının Cumhuriyet Üniversitesi vakfında, daha sonra vakfında ortağı olduğu... Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketinde çalıştığını ve çalışmalarının sigortalı olduğunu, çalışmaların mevsimlik yapıldığını, bu nedenle tüm personelin belirli dönemlerde çıkış aldığını, bu çıkışlar haricinde çalışma yapan sigortalı gösterilmeyen personelin olmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve yersiz olduğunu, davanın yasal dayanaktan uzak olduğunu, bu tür hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğundan davaya ilişkin hususların resen araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

II-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, davacının 1008236 sicil numaralı davalı... Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi isimli iş yerinde, 14/03/2006-27/08/2006 tarihleri arasında 164 gün ve 02/03/2007-14/05/2009 tarihleri arasında 793 gün olmak üzere toplamda 957 gün kuruma bildirilmeyen hizmetinin bulunduğunun tespitine, 30/09/2014-01/10/2014 tarihleri arası yönünden talebin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Fer’i müdahil Kurum gerek çalışma gerekse zaman, ücret ve bağımlılık yönlerine ilişkin hususlar açıklık kazanamadığı, kamu düzenine ilişkin olduğundan özel bir duyarlılık gösterilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Bilim Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketinin Cumhuriyet Üniversitesi kampüsünde bulunan öğrenci kantin ve kafelerinin işletmesini yaptığını, bu kantin ve kafelerin üniversitenin eğitim ve öğretime ara verdiği dönemde kapandığını, bu nedenle mevsimlik çıkışlar verildiğini, mevcut personelin bir kısmının ise açık kalan yerlerde değerlendirildiğini, davacının sigortasız çalıştığı iddia edilen bu dönemlerin bu çıkış verilen dönem olduğunu,

Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

B-BAM KARARI

Davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

III-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri istinaf sebepleri ile aynı doğrultuda kararı temyiz etmişlerdir.

IV-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Eldeki davada, davacının... Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketinden 13.03.2006 tarihinde işten çıkışının olduğu, 28.08.2006 tarihinde yeniden aynı işyerine girişinin olduğu talep döneminin bu süreçler arası kalan döneme ilişkin olduğu;

aynı şekilde davacının 01.03.2007 de Bilim Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketinden çıkışının olduğu 15.05.2009 da ise ...’na girişinin olduğu bu dönemler arası kalan dönemin talebe konu olduğu; keza başka bir taraftan 30.09.2014 te davalı ...

Başkalığı işyerinden çıkışının 01.10.2014 tarihi itibari ile de... Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketine girişinin olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Öte yandan ... ile...

Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi arasında 01.01.2014 tarihinden itibaren akit süresinin 5 yıl olduğu kira mevcudiyetinin varlığı tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında yapılacak iş, talep dönemi itibariyle davalı... Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi ile ... arasındaki hukuki ilişki tam olarak belirlenmeli; davacının çalıştığı dönemler itibari işvereninin kim olduğu saptanmalı; tarafların hak ve yükümlülüklerini gösterir infaza elverişli hüküm kurulmalıdır.

Öte yandan, yerel Mahkemece, kabule göre de, davada karar... Aktif İnşaat ve Taahhüt Tekstil Dayanıklı Tüketim Mamülleri Gıda Maddeleri Endüstriyel Temizlik Tarım ve Hayvancılık Turizm Tıbbi Malzeme Kitap Kırtasiye İletişim Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi açısından aleyhe olmasına rağmen yargılama giderleri ve vekalet ücretinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, temyiz eden davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.