Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/11993 K.2021/10970

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, fer’i müdahil vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 15.02.1998 – 26.01.1999 tarihleri arasında kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II- CEVAP

Fer’i müdahil Kurum vekili, hak düşürücü süre itirazıyla birlikte davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

“Davacının davasının kabulüne; Davacının 1057120.035 sicil sayılı dosyada işlem gören .... Caddesi No.304 K.4 ... adresinde kurulu Hafriyat Nakliye işi ile iştigal eden ...Nakliyat İnşaat ve Turizm San. Ltd. Şti işyerinde 15/02/1998 ile kuruma bildirimi yapılan 01/04/1999 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile toplam 378 gün çalıştığı, 214 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 164 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine” karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“... İş Mahkemesi'nden verilen 06.12.2018 tarih, 2016/210 Esas ve 2018/373 Karar sayılı kararına yönelik fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer’i müdahil vekili; re’sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Dosya kapsamına göre; 01.08.1998 işe başlama tarihli İşe Giriş Bilgirgesinin 11.08.1998 tarihinde kurum kayıtlarına intikal ettiği, davacının 01.08.1998 ile 01.04.1999 arası davalı şirketten 214 gün bildiriminin bulunduğu sabittir. Mahkemece, 5 adet tanık dinlenmiş, tanıklar da çalışmayı doğrulamıştır. Ancak tanık beyanlarında, davacının işe başlama tarihiyle ilgili somut bir beyan yoktur. Çalışmanın kesintisiz olduğu ve 6 ay ila 1,5 yıl kadar çalıştığını beyan etmektedirler. Davacının 15.02.1998 tarihinde işe başladığına dair dosya kapsamında başkaca bir delil bulunmamaktadır. Mahkemece dinlenen tanıkların beyanları hüküm vermeye elverişli değildir. Bu yönüyle verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Hizmet tespiti davalarının kamusal yönü dikkate alınarak taraflar tarafından bildirilen delillerle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma ilkesi gereğince gerekli araştırma ve incelemeler yapılmalıdır.

Mahkemece, davacıdan da sorulmak üzere, işyeri ve kurum kayıtlarında 15.02.1998 tarihinde işe başladığına dair bilgi ve belge olup olmadığı araştırılmalı, bilgi sahibi tanıklar resen belirlenip dinlenmeli, bordro tanıkları gerekirse yeniden dinlenerek davacının işe başladığı tarih hiçbir kuşkuya ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenip elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.