Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/12013 K.2021/2596

....

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraf avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın Yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesinin onuncu fıkrası olup, anılan Kanunun 6. maddesinde yer alan, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği yönündeki düzenleme ile anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğu ve özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri gerektiği açıktır.

Bu bağlamda, hak kayıpları ile gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi ve temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği dikkate alınmalıdır.

1-Mahkemece 15/08/2000-09/04/2004 arası döneme ilişkin verilen red kararı yerindedir. 2-Mahkeminin kabulüne konu, 09/04/2004-10/05/2006 arası döneme gelince; hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Somut olayda.

16 daireden oluştuğu belirtilen davalı Apartman Yönetiminin kapıcı dairesinde ailesi ile birlikte oturduğu anlaşılan davacının apartman görevlisi olarak apartmanda hangi işleri yaptığı, çalışma şeklinin nasıl olduğu, ücretini nasıl aldığı hususlarında beyanı alınmalı, davacının kiracı olarak oturduğu iddia olunmakla varsa ilgili dönem kira sözleşmesi getirtilmeli, davalı apartmana ait varsa ödeme belgeleri gibi kayıtlar celp edilerek incelenmeli, davalı apartmanda kapıcı olarak çalıştığı iddia edilen dava dışı ...'in, bulunması halinde sigortalılık dosyası getirtilmeli,

...'in başka yerde çalışma kaydının bulunması halinde çalışmanın burada geçip geçmediği belirlenmeli, re’sen araştırma kapsamında civar kapıcılar ve varsa market çalışanları, daire sakinleri, kat maliki olmayan davalı Apartman sakinleri belirlenerek beyanlarına başvurulmalı, apartmanın ısınma şekli, bahçesinin olup olmadığı tespit edilerek apartman görevlisi olarak yapılması gereken işin kapsam ve niteliği belirlenmeli, davacının çalışmasının kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde;

gerektiğinde açıklamalı uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve 7,5 (yedi buçuk saat) çalışma 1(bir) günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, sigortalılık süresinin tespitine karar verilmeli (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı), uyuşmazlık konusu husus hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunmalı, tüm deliller toplandıktan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.