Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/12054 K.2021/11700

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince verilen kararın, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, hizmet başlangıç tarihinin 23.09.1992 olarak tespiti ile 23.09.1992-31.03.1992 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiş olup daha sonra ise; davacı vekili, 13.06.2018 tarihli beyan dilekçesi ile; davacının, çalıştığı dönemin 23.03.1992-31.03.1992 tarihleri arasında olarak düzelttiklerini beyan etmiştir.

II-CEVAP

Fer’i müdahil vekili, 506 sayılı Yasa'nın 2. ve 6. maddelerinden belirtildiği üzere işe giriş bildirgesinin salt işe alınmayı göstermekle birlikte çalışmanın varlığının Yargıtay’ın 79/8 maddeye dayalı sigortalılığın tespiti davaları yönünden kabul ettiği ilkelere uygun bir şekilde belirlenmesi gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Hüküm: davanın kabulü ile; ... kimlik numaralı davacı ...'ın, fer'i müdahil kurumda ... sicil numaralı dosyada işlem gören işyerinden düzenlenerek 22/04/1992 tarih ve 451931 varide sayısı ile kurum kayıtlarına intikal eden ilk işe giriş bildirgesine istinaden sigortalılık başlangıç tarihinin 23/03/1992 olduğu ve 23/03/1992-31/03/1992 tarihleri arasında anılan işyerinde 0,240.300,00 TL (yirmi dört kuruş) prime esas kazançla 9 gün çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi; ... 14. İş Mahkemesi'nin 14.07.2020 tarih, 2018/14 Esas ve 2020/94 Karar sayılı kararına yönelik fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, dair karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer'i müdahil Kurum vekilince, dava, tanık beyanlarıyla tam olarak çalışmaları ispatlanamadığını, beyanlar arasında çelişkilerin mevcut olduğunu, iddianın ispatlanamadığını, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu beyanla kararın temyizen bozulmasını istemişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 506 sayılı Kanun’un m. 79/10 maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, davacının, 23.03.1992 tarihinde '0222174.35' sicil numaralı ...Reklamcılık A.Ş.’nden düzenlenmiş usulüne uygun işe giriş bildirgesinin feri müdahil Kurum’a süresinde verilmiş olduğu ayrıca gerek davacı yanca, dava dilekçesi ekinde gerekse davalı şirket tarafından sunulan belgeler incelendiği zaman, yine işe giriş bildirgesini düzenleyen şirket tarafından düzenmiş olduğu anlaşılan 1992 yılı 1. döneme ilişkin bordroda, davacının talebi gibi, 23/03/1992-31/03/1992 tarihleri arası için 9 günlük hizmetinin bulunduğu yine aynı işverence düzenlenmiş prim bildirgesi ve bordroya uygun prim ödeme dekontununda mevcut olduğu görülmektedir.

Kurum’dan gelen ‘0222174.35 sicilli işyerinin dönem bordrosunda şirketin ismi;’... Tanıtım ve Halkla İlişkiler Ltd. Şti.‘ olarak geçmekte olup davalı gösterilen şirketin unvanı ise;’ ... Reklamcılık A.Ş.’ olduğu belirgindir. Bu kapsamda, işyeri unvanının sürekli değiştiği anlaşılmış olup bu şirketler arasında nasıl bir bağ olduğu araştırılmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, söz konusu şirketler arasında nasıl bir bağ olduğunun giderek davacının hangi işveren yanında çalıştığının tespiti amacıyla, şirketler arasında devir, birleşme, intikal olup olmadığının belirlenmesi için ticaret sicil kayıtları, Kurum ve Vergi dairesi kayıtları getirtilerek irdelenmeli sonuca göre de işveren belirlenmelidir. O hâlde, fer'i müdahil vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.