Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/1925 K.2021/5977

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilinin istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. ...Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı Kurum, 26.11.2012 tarihli iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelir nedeniyle oluşan kurum zararının davalılardan rücuan tahsilini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin iş sağlığı ve güvenliği için düzenli olarak eğitimler verdiğini, gerekli önlemleri aldığını, işçinin kendi kusuru ile ölüme neden olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun gerekli teçhizatı temin ederek eğitim vermek olduğunu, ceza dosyasının henüz kesinleşmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalının %70, sigortalının %30 kusurlu olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Somut olayda, kazalı sigortalı ...’ın davalı şirkete ait olan işyerinde 26/11/2012 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğu, sigortalının vefat etmesi nedeniyle hak sahiplerine gelir bağlandığı, eşi ...’e bağlanan gelirin ilk ...’sinin 103.965,26 - TL, kızı ...’ya bağlanan gelirin ilk ...’sinin 32.514,04- TL, annesi ...’ya bağlanan gelirin ilk ...’sinin 32.496,72 - TL olduğu, olayın oluşuna uygun bulunan kusur raporunda davalı işverenin % 70 ve kazalının % 30 oranında kusurlu olduklarının belirlendiği,

dosya kapsamında bulunan ve hükme esas alının 22/08/2016 tarihli hesap raporu ile gerçek zarar tavan hesabının yapıldığı ve Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk ...’sinin daha düşük olduğunun belirlendiği, söz konusu raporda kazalının ücretinin işveren tarafından Kuruma bildirilen ücretine göre hesaplamaya esas alındığı,

ilk ...’den kazalının kusurunun düşülmesi ile davalıdan tahsili gereken miktarın belirlendiği anlaşıldığından dosya kapsamı ve mevcut delil durumu ile istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde hata bulunmadığı göz önünde bulundurularak davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı vekili, kusur tayininin yapılmasında hukuka aykırılık bulunduğunu, olayın oluşuna göre sigortalının kusurlu olduğunu, iş güvenliği eğitimlerinin verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 26.11.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir nedeniyle oluşan kurum zararının 5510 sayılı Yasanın 21. maddesi kapsamında davalıdan tazmini istemine ilişkindir.

5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesi 1. fıkrası ile “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş olup, 21. maddenin 4. fıkrası ise 3. kişilerin sorumluluğu" İş kazası,

meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir." şeklinde düzenlenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hâkimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir.

Bu nedenle, hukuk hâkiminin, ceza hâkiminin fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağı saptayan maddi vakıa konusundaki kabulü ve ceza mahkemesinin kabul ettiği olayın gerçekleşme şekli diğer bir deyişle maddi vakıanın kabulü konusunda kesinleşmiş olan bir mahkûmiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat hükmüyle bağlı olacağı hem ilmi (Prof. Dr. Kemal Gözler, “Res Judicata’nın Türkçesi Üzerine”, ...

Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 56, sayı 2, 2007, s.45-61 ) hem de kökleşmiş kazai içtihatlarla benimsenmiş bulunmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2012 gün 2011/19–639 Esas, 2012/30 Kararı; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.02.2009 gün ve 2009/4–13 Esas, 2009/12 Karar; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.04.2010 gün ve 2010/2–76 Esas, 2010/77 Karar sayılı kararlarında da belirtildiği üzere düşme, takipsizlik, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar kesinleşmiş mahkûmiyet kararları olarak kabul edilemeyecektir.

Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi hükmüne göre, kusurun takdiri ve zarar miktarının tayini hususunda hukuk hakimi ceza mahkemesi kararı ile bağlı değil ise de ceza mahkemesinde saptanan maddi olgularla bağlı olduğundan, mahkumiyetin kesinleşmesi halinde mahkum olanlara az da olsa bir miktar kusur verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, iş kazası nedeniyle açılan ceza dosyası celp edilip incelenerek, ceza davasında yargılanan sanıkların kesinleşmesi halinde mahkum olanlara az da olsa bir miktar kusur verilmesi gerektiği gözetilmeli, sonuca göre kusur oran ve aidiyetlerinin tespitine yönelik ek rapor alınarak bir karar verilmelidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.