Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/2073 K.2021/15983

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... ile ...Elektrik Tic. San. Ltd.Şti. avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen ... tarihli karar, Dairemizin bozma ilamı ile “... meydana gelen olay nedeniyle davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Yasanın 21. maddesi olduğu ve bu madde kapsamında sorumluluk belirlenirken, gerçek zarar tavan hesabı yapılması gereği ile, hakkında ceza davası olduğu anlaşılan .... hakkında ceza mahkemesindeki karar kesinleşmiş ise, ona da bir miktar kusur verilmesi gerektiğinin gözetilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, teselsüle dayalı davanın varlığı dikkate alınarak uygun şekilde bir karar verilmesi…” gereğine işaret edilerek araştırma ve inceleme yapılmak üzere bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun ... gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise, uyulan bozma ilamı ve oluşan usuli kazanılmış hakkın gereği gibi yerine getirilmediği anlaşılmakta olup, bozma sonrası aldırılan hesap raporunda her bir hak sahibi bakımından bağlanan peşin sermaye değerli gelir ile gerçek zararlarının kıyaslanması ile her biri bakımından ayrı ayrı olacak şekilde, düşük olan tutarların esas alınması gerekirken, tüm hak sahiplerinin gerçek zarar miktarı ile toplam peşin sermaye değerinin kıyaslanması ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi,

meydana gelen olayda işveren şirketin yetkilisi ve hatta müdürü olduğu anlaşılan ...’in ve diğer davalı ...’ın hukuki konumlarının yeniden irdelenerek işveren vekili veyahut üçüncü kişi olup olmadıklarının ayrı ayrı tayin edilmesi ve teselsüle dayalı olarak açıldığı anlaşılan eldeki davada tüm davalıların bu teselsül çerçevesinde 5510 sayılı Yasanın 21. Maddesi hükümlerinde yer alan sorumluluklarının belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gereğinin dikkate alınmaması da bozma nedenidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum ve davalılardan ... ile ... Elektrik Tic. San. Ltd.Şti. avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve kararı temyiz etmeyen diğer davalı ... yönünden davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak durumu da gözetilerek karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.