Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/2493 K.2021/3966

Dava, hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkilinin 01.08.2002 - 05.05.2011 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde aralıksız çalıştığını, çalışmalarının Kuruma eksik bildirildiğini beyanla, Kuruma bildirilmeyen 1115 günün tespitini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... ve Toprak San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkili işverenin toprak mahsulü ticareti yaptığını ve tarım işlerinin mevsimlik olduğunu, kesintisiz çalışmasının gerçeğe aykırı olduğunu, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını beyanla, davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili, Kurum kayıtlarının aksinin yazılı delillerle hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini, ücret olgusunun da yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda "Davacının davasının reddine," karar verilmiştir.

B-BAM KARAR

Davacının davalıya ait değişik işyerlerinden yapılan bildirimlerinin davacının vasıfsız işçi olarak ne iş olursa yaptığı, kepçe, kamyon kullandığı, inşaatta çalıştığı, etrafı toplama düzenleme işlerinde ve tarım işlerinde çalıştırıldığını doğruladığı, faaliyet konuları pamuk çırçır, akaryakıt istasyonu, yağ işleri, inşaat, nakliye olan işyerlerinden yapılan bildirimlerin ve davacı, hatta davalı tanık beyanlarının da davacının tek bir işte değil değişik işlerde çalıştırıldığını doğruladıkları, dava konusu dönemde başka işyerlerinden adına yapılmış bildirim bulunmadığı,

davalı işveren tarafından sunulan 1995-2010 dönemine ait ücret bordrolarının imza içermediğinden dikkate alınamayacağı, aleyhe kanıt da sunulamadığı gözetildiğinde, davacının dava konusu dönemde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle devamlı ve fasılasız olarak çalıştığı belirgin bulunduğu, bu nedenle mahkeme kararının hatalı olduğu, anlaşılmaktadır.

Sonuç itibarıyla, 6100 sayılı Kanun'un 355. maddesinde yer alan, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdiği itirazların yukarıda sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olduğu, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile.

Turgutlu 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 20.02.2018 tarih, 2011/488 Esas ve 2018/119 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kabulü ile; [TCKN] T.C. kimlik, 4501009438487 sigorta sicil numaralı davacı ...'in, davalı işveren adına 11045015, 11014178, 11050674, 1079437, 1073438 sicil numarasıyla tescilli işyerlerinde 01.08.2002 - 05.05.2011 tarihleri arasında hizmet sözleşmesine dayalı olarak, çalışılan dönemde geçerli asgari ücret üzerinden kazançla 3154 gün çalıştığı ve 2064 gün çalışmasının bildirildiği,

1090 gün çalışmasının ...’na bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... vekili, davacı talebi ile ilgili olarak yeterli araştırma yapılmadığı, kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı şirket vekili, istinaf kararı çelişkili, tanık beyanlarından sezonluk çalıştığının sabit olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesi ile (mülga) 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Davacı, 01.08.2002 ile 05.05.2011 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde geçen çalışmaların tespitini istemiş, mahkemece, çalışmaların hangi işyeri nezdinde geçtiği ayrıştırılmadan talep konusu dönem yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297’nci maddesinde; “...taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir” hükmüne yer verilmiştir. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir.

Davalı ... ve Top. Mah. Ltd. Şti. ünvanlı işyerine ait 11045015 sicil sayılı (pamuk) işyerinden (01.10.2002 - 01.02.2003), (10.12.2003 - 11.12.2003), (15.09.2004 - 30.11.2004), 11014178 sicil sayılı (akaryakıt) işyerinden (25.08.2003 - 09.12.2003), (07.06.2008 - 02.02.2010), 11050674 sicil sayılı (zeytinyağı) işyerinden (24.12.2003 - 31.03.2004), (01.12.2004 - 30.7.2005), (01.12.2005 - 30.4.2006),(12.01.2007 - 10.5.2007), 1079437 sicil sayılı (inşaat) işyerinden (26.06.2006 - 11.01.2007), (17.08.2007 - 24.08.2007), (25.08.2007-17.12.2007), 1073438 sicil sayılı (nakliyat) işyerinden 25.09.2010 - 30.05.2011) tarihleri arası bildirimlerinin bulunduğu, başka işyerlerinde yapılan bildirimlerinin bulunmadığı, anlaşılmaktadır.

İstinaf Mahkemesince, talep konu 01.08.2002 - 05.05.2011 tarihleri arası davalı işveren nezdinde çalıştığı yönündeki saptama isabetli ise de, davalı işverenin yaptığı işlerin farklılık arz ettiği ve tehlike sınıf ve derecelerinin farklı olduğu, çalışmaların hangi işyeri nezdinde geçtiği saptanarak her bir işverenin (işyerinin) sorumlu olduğu dönem saptanmaksızın karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, kabule konu dönemler yönünden, bildirimlerin dışında eksik bildirimlerin ve bildirim yapılmayan ara dönemlerin hangi işveren nezdinde geçtiği saptanarak infaza elverişli karar verilmelidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.