Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/2632 K.2021/9525

Dava, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı fer-i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına,

Üye ...'ın muhalefetlerine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ... 'nın oyları ve oy çokluğuyla, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 01/07/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.

KARŞI OY

1.Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık “kurum ve işveren aleyhine açılan prime esas kazancın tespiti isteminde, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. maddesinde düzenlenen kuruma başvuru şartının aranıp aranmayacağı, tamamlanabilir dava şartının verilen süre içinde yerine getirilmemesi nedeni ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddi gerekip gerekmediği” noktasında toplanmaktadır.

2.İlk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesince kuruma başvuru şartının yerine getirilmesi için gönderme kararından sonra, davacı vekilinin kuruma başvurmayacaklarını belirtmesi sonrası, Bölge Adliye Mahkemesi ilk derece mahkemesinin kabul kararının hatalı olduğunu belirterek, “dava şartını düzenleyen 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. Maddesi uyarınca kuruma başvuru şartının tamamlanmadığı, davanın 6100 sayılı HMK.’un 115/2 maddesi uyarınca dava şartının gerçekleşmediği gerekçesi ile ilk derece mahkemesinin kabul kararının kaldırılmasına ve davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

3.Verilen kararın temyiz edilmesi üzerine ise çoğunluk görüşü ile Bölge Adliye Mahkemesinin kararının onanmasına karar verilmiştir.

4.11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanununun 64.maddesi ile değişik 5521 sayılı Kanununun 7/3 ve daha sonra 25.10.2017 tarihinde 5521 sayılı kanunu yürürlükten kaldıran 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. Maddesinde açıkça “5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulması zorunludur” hükmüne yer verilmiştir.

5.Aynı maddenin 2. fıkrasına göre ise “Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. İhbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlüdür.

6.Görüldüğü gibi kurumun feri müdahil olduğu zorunlu sigortalılık sürelerinin tespitinde, kurum doğrudan taraf olmadığından ve bu tür davalarda işveren taraf gösterildiğinden, kuruma başvuru zorunluluğu yoktur. Kaldı ki sigortalının kuruma başvurusu üzerine, bir an için kurum kabul etse dahi, kurumun tek taraflı bu kabulü işvereni bağlamayacaktır. Zira sigortalılık sürelerinin tespitinde, işveren doğrudan taraftır ve işverenin hakları doğrudan etkilenmektedir.

7.Diğer taraftan zorunlu sigortalılık süresinin tespiti sadece hizmet tespitini içermez. Aynı zamanda prime esas kazanç tespitini de içerir. Bu yönü ile de kuruma başvuru şartını içermemektedir.

8.Somut uyuşmazlıkta davacı davalı işverenin davalı olarak, kurumu ise feri müdahil göstererek, prime esas kazanç tespiti talep etmiştir. Zorunlu sigortalılık tespiti niteliğindeki bu istem ve kurumun feri müdahil olması neden ile kuruma başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesinin esas girmesi isabetlidir. Kaldı ki Bölge Adliye Mahkemesince gönderme kararından sonra, ilk derece mahkemesinin kaldırılan kararı nedeni ile kendisinin usulden ret kararı vermesi gerekirken, gönderme kararından sonra davacı tarafın başvurmayacağını belirtmesi üzerine karar vermeden göndermesi ve Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırdığı kararı, tekrar kaldırarak usulden ret kararı vermesi de usule aykırıdır.

9.Yukarda açıklanan açıklamalar nedeni ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekirken, onanmasına karar verilmesi yönündeki çoğunluk görüşüne katılınmamıştır.