Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/2671 K.2020/6655

Dava, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının Kurumca verilip sonradan iptal edilen 31.12.1998-27.12.2010 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tespiti ile 01.03.2015 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama neticesinde ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece Dairemizin 04.06.2018 tarih, 2016/11612 Esas, 2018/5471 Karar sayılı ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de dosyada mevcut olan ve davalı Kuruma da dava öncesinde “müstahsil alımları listesi” olarak tevkifatı yapan ...Süt ve Süt Ürün. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulduğu anlaşılan ancak davalı Kurumca davacı sigortalının kayıtlı bulunduğu nüfus müdürlüğü ile yapılan yazışmalarda birden fazla ... isimli kayda rastlanıldığı gerekçesiyle davacı adına yapılmış tevkifatlar olarak kabul edilmediği belirtilen 30.07.2000, 31.08.2000 ve 30.01.2001 tarihli tevkifatların aidiyetinin tespiti konusunda araştırma ve inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği ortadır. Vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki temel haklardan olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, davacının iddiasının gerçekliğinin resen araştırma ile saptanması gereklidir.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde.

Mahkemece, “müstahsil alımları listesinde” kimlik bilgileri yazılı kişinin davacı ile aynı kişi olup olmadığının tespiti için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü nezdinde Türkiye genelinde ... isimli başka nüfus kayıtlarının olup olmadığı araştırılmalı, birden çok aynı isme rastlanılması halinde, müstahsil alım listesindeki tevkifatların düzenlendiği tarihlerde bu kişilerin nerede oturdukları, ne işle meşgul oldukları hususu açıklığa kavuşturulmalı, özellikle haklarında söz konusu tevkifatlar sebebiyle bir sigortalılık verilip verilmediği ortaya konulmalı; müstahsil listesini tanzim eden ...Süt ve Süt Ürün.

San. ve Tic. A.Ş. yetkililerinin beyanları ile tevkifatların yapıldığı dönemde görev yapan azalardan ...’in de bilgi ve görgüsüne başvurulmak suretiyle öncelikle aidiyet uyuşmazlığı belirlenmek suretiyle, dosyadaki mevcut tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.