Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/27 K.2020/3178

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan yargılamada ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda, 13.10.2010 tarihinde gerçekleşen iş kazası sonucu % 37,20 oranında sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelirler, yapılan masraf ve ödemelerden oluşan Kurum zararının 5510 sayılı Kanunun 21. ve 76. maddesi uyarınca rücuan tahsili talep edilmiş; Mahkemece, iş kazasının meydana gelmesinde sigortalının % 25, davalı işveren şirketin ise % 75 kusurlu olduğunun tespiti ile taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince temyizi üzerine Dairemizce sigortalının kontrol muayene kaydının bulunduğu gözetilerek sonucunun tespiti için dosya mahalline geri çevrilmiştir;

Mahkemece, Sosyal Güvenlik Kurumundan sigortalının 02.12.2015 tarihli kontrol muayenesi sonucu sorulmuş, cevabi yazı ve belgelerden; Kurum İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Bölge Sağlık Kurulunun Sürekli İş Göremezlik Tespiti Kararında 02.12.2015 (kontrol muayene) tarihi itibari ile "Azalma" kaydı ile sigortalının sürekli iş göremezlik derecesinin %8,2 tespiti nedeni ile gelirlerinin durdurulduğu, sigortalının itirazı üzerine ise dosyasının Yüksek Sağlık Kurulunca incelendiği ve sürekli işgöremezlik derecesinin 02.12.2015 (kontrol muayene) tarihinden itibaren "Düzeltme" kaydı ile % 9 olarak tespit edildiği, kontrol muayenesi gerekmediğine karar verildiği görülmüştür.

Davacı Kurumca sigortalılarına bağlanan gelirlerde peşin değer, gelecekte ödenecek gelirlerin, yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarını ifade etmektedir. Kurum, iş kazası ya da meslek hastalığı ile malullük sonucu sigortalılara ve bunların ölümü halinde hak sahiplerine yaptığı her türlü ödemelerle bağlamış bulunduğu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerini, zarara sebep olan işveren ya da üçüncü kişilere rücu etmektedir. Kurumun, sigortalı veya hak sahiplerine bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi, Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği hususunun, tazmine yönelik davalarda gözetilmesi gerekir.

Bu itibarla, sürekli iş göremezlik derecesinin en başından itibaren mi, yoksa azalma kaydıyla mı değiştiği ve gelirin kesilip kesilmediği ile Kurumca yapılan fiili ödeme olup olmadığı hususu Kurumdan sorularak ilk peşin değer belirlenip, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi; sigortalının sürekli iş göremezlik derecesinin %10 oranının altına düşmesi sonucu gelirden çıkması halinde gelirden çıkma tarihine kadar sigortalıya ödenen fiili ödeme tutarı belirlenip, fiili ödemenin kusur karşılığı ile sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin kusur karşılığının karşılaştırılması sonucu düşük olan miktara hükmedilmesi,

5510 sayılı Yasanın 21/1. maddesi kapsamında işveren yönünden talep söz konusu olduğunda, karşılaştırmanın gerçek zarar miktarı yönünden yapılacağının da gözetilmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurularak, temyize konu olayda, Dairemizin geri çevirme kararından sonra dosyaya kazandırılan belgeler kapsamında sigortalının işgöremezlik oranında meydana gelen değişim dikkate alınarak, gelirin kesilip kesilmediği ile Kurumca yapılan fiili ödeme olup olmadığı hususu da Kurumdan sorularak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve Yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.