Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/283 K.2020/641

Bölge Adliye Mahkemesi : Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı 29.03.2006-06.02.2010 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde çalıştığının tespitini talep etti.

II-CEVAP

Davalı Kurum hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının çalışmasını ispatlaması gerektiği, davalı ... Taah. İnş. Tekstil San. ve Tic. A.Ş. ise davacının çalıştığı çiftliğin ...'na ait olduğunu ve davacının hayvanların bakımı ile ilgilendiğini, çiftlik şirkete ait olmadığından şirkete husumet yöneltilmesinin yerinde olmadığını iddia ederek, davanın reddini savunmuşlardır.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 29.03.2006-06.02.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar vermiştir.

B-BAM KARARI

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, usul ve esas açısından ilk derece mahkemesi kararını yerinde bulmak suretiyle; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... Taah. İnş. Tekstil San. ve Tic. A.Ş. vekili, Bölge Adliye Mahkemesi kararının yerinde olmadığı, çalışmanın ispatlanamadığı, davacının ... nezdinde çiftlikte hayvanların bakımı işinde çalıştığı, davacının şirketle hizmet akdine dayalı bir ilişkisinin bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; Davacı 29.03.2006-06.02.2010 tarihleri arasında davalıya ait çiftlikte bekçi olarak çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece talep gibi davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; davalı işveren tarafından davacı adına verilmiş 04.03.2008 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu, 04.03.2008-30.10.2008 tarihleri arasında davalı iş yerinden sigorta bildiriminin bulunduğu görülmektedir. Dosyada dinlenen bazı tanıklar ise davacının çalıştığı çiftlikteki hayvanların şirket ortaklarından ...'na ait olduğunu ve davacının onun nezdinde çalıştığını beyan etmişlerdir.

Somut dosyada; davacının davalı iş yerindeki çalışmasının varlığı anlaşılmakta ise de öncelikle gerçek işverenin kim olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda davacının çalıştığı çiftlik iş yerinin davalı şirkete mi, şirket ortağı ...'na mı yoksa başka bir kişiye mi ait olduğu araştırılmalı, söz konusu dava onların da hak alanlarını ilgilendirdiğinden tespit edilecek kişilere HMK 124. Madde gereğince husumet yöneltilerek davaya dahil edilmeli, gösterecekleri deliller toplanarak değerlendirilmeli, davalıların işverenlik sıfatı irdelenmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.