Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/2999 K.2021/9922

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilâmda belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında “….Yapılacak iş.

15.5.2001 - 30.9.2011 tarihleri arasındaki dönem yönünden işverence kısmen bildirilen çalışmaların haricindeki sürelere ilişkin dönem yönünden tüm çalışma dönemine yönelik kesintisiz çalışıldığı iddia edildiğinden, tespite konu dönem dahilinde olmak üzere işe giriş ve çıkış tarihleri arasındaki kısmi bildirimlerin davalı işveren tarafından davalı Kuruma belgeleri ile bildirilip bildirilmediğinin tespit ve kurumdan celbi ile hizmet tespiti davalarında gerekli araştırmaların mahkemece re'sen yapılması ilkesi ışığında;

mahkemece, dava dışı işyerinden verilen işe giriş bildirgesi ve kuruma verilen bordrolardaki imzası inkar edilenler yönünden imza incelemesi yapılmalı, tespite konu dönemde Kurum tarafından yapılmış bir tespit bulunup bulunmadığı araştırılmalı, çalışmaların geçtiği işyerine ilişkin ücret bordroları, puantaj kayıtları gibi varsa tüm işyeri kayıtları davalı işverenden celbedilmeli.

Kurum nezdindeki işyeri dosyası ile dönem bordroları getirtilmeli; davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; bulunabildiği takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davada bilgi ve görgülerine başvurulan tanıkların beyanları arasında varsa çelişkiler giderilmeli;

dinlenen tanıkların hizmet döküm cetveleri celp edilerek beyanları denetlenmeli, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; çalışmanın varlığı, kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, ilgili düzenlemeler dikkate alınarak toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre 15.05.2001 tarihinden itibaren kesintisiz çalışma söz konusu olması durumunda,

dava dışı işyeri ile davalı işyeri arasında organik bağ bulunmasa da dava dışı işyerinden bildirim 2 gün gibi kısa süreli olması nedeniyle 25.04.2008 tarihi öncesi süreler yönünen hakdüşürücü sürenin oluşmayacağı dikkate alınarak bir karar verilmesi...” gerektiği belirtilmiştir.

Davacı, davalı işverene ait işyerinde 15.05.2001 - 30.09.2011 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti istemiş, Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ispat edilemediği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, davaya konu edilen dönemlerde işyerinin faal olduğu, davalı (1015300) sicil nolu işyerinin 01.08.1996 tarihinde kapsama alındığı, davacıya ilişkin itilaf konusu dönemde 28.05.2008 - 31.10.2010 ve 03.01.2011 - 28.02.2011 tarihleri arası davalı işyerinden bildirim yapıldığı, bildirimlerin çoğunun 30 günden az, 15.05.201 - 28.05.2008, 31.10.2010 - 03.01.2011 ve 28.02.2011 - 30.09.2011 tarihleri arası hiç bildirim yapılmadığı, 25.04.2008 - 26.04.2008 tarihleri arası dava dışı işyerinden 2 gün bildirimli çalışması bulunduğu, her ne kadar 2 günlük bildirim yapılan işe giriş bildirgesinde imza davacıya ait olduğu belirlenmiş ise de işyeri sahibi ...’nın beyanından davacının dava dışı işyerinde çalışmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, Mali Müşavir bilirkişi tarafından davalı firmanın Haziran/2006-Aralık 2011 dönemi yönünden incelemesi sonucunda düzenlenen raporda “ …. davalı firmanın, muhtasar beyannamelerinde 011 kodlu işçi çalıştırma ve 093 kodlu zirai ürünler alımları olarak …..fındık hasadı sezonluk olsa da, genelde işçi çalıştırma ve her ay mal alımlarının yapıldığı, dolayısıyla fabrika, aylar itibariyle genelde çalışmasının olduğu….” belirtilmiştir.

Açıklamalar ışığında, davalı işyerinden davacıya ilişkin yapılan bildirimler ve işyeri kayıtları üzerindeki incelemeyi içeren mali müşavir bilirkişi raporu ve dosyada dinlenen bordro tanıklarının beyanından iş yerinin 2006/haziran ile talep sonu arasında sürekli iş yapan işyeri olduğu anlaşılmaktadır. 2006/haziran ayı öncesi işyerinde aynı şekilde sürekli çalışma yapılıp yapılamadığı belirlenmelidir. Ayrıca davaya konu dönemde davacının fındık ayıklama işinde sürekli çalışma iddiası gözetilerek, bu kapsamda talebe konu döneminin tamamı ile örtüşecek şekilde yeteri kadar bordro tanığı mahkemece resen belirlenerek çalışma iddiası değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.