Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/3194 K.2020/6188

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı fer'i müdahil Kurum ve davalı vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ...Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer'i müdahil Kurum ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; müvekkilinin 12.02.2009 tarihinden 16.05.2011 tarihine kadar telefonlara bakma, büro temizliği, çay-kahve servisi gibi işlerde sürekli ve kesintisiz çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II- CEVAP

Fer'i müdahil SGK vekili 15.04.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; yetki, husumet ve zamanaşımı yönünden davanın reddi gerektiğini bildirmiştir. (yetki, husumet ve zamanaşımı yönünden yargılama sırasında itirazların reddine karar verilmiştir.) Davalı işverene usulünce tebliğat yapılmadığından savunma yapamamıştır.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile davacının davalı ...Uluslararası Mühendislik Mimarlık Müş. Taah. Emlak İnşat Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nde 12/02/2009 - 16/05/2011 tarihleri arasında ayda 30 gün süre ile kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

.... İş Mahkemesi'nin 21/12/2017 tarihli, 2016/82 Esas - 2017/358 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı şirket vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasa'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer’i müdahil vekili; 5 yıllık hak düşürücü sürenin gözetilmediği, davacının çalışmasının yevmiye usulü köylülerce yaptırıldığı, mahkemece eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı-işveren vekili, usulünce tebliğat yapılmadığından savunma yapılamadığından kararın bozulmasını talep etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1-Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.”

“Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40. maddesinde, “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. Kişinin, Resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”

40. maddenin 2. fıkrasının gerekçesinde, bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanmasının amaçlandığı, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk hâline geldiği belirtilmiştir.

İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmenin “Hak ve Özgürlükler” başlıklı Birinci Bölümünün 6. maddesinde, “Adil yargılanma hakkı: Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir.”

Mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına gelmektedir. Kişinin mahkemeye başvurmasını engelleyen veya mahkeme kararını anlamsız hale getiren, bir başka ifadeyle mahkeme kararını önemli ölçüde etkisizleştiren sınırlamalar mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir.

2-Somut olayda; davalı ... Uluslararasi Müh. Mİmarlik Müş. Taah. Emlak İnş. San. Tİc. Ltd. Şti. usulüne uygun yapılmış bir tebligat bulunmamaktadır. Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilememiş, davalının savunma ve delilleri bildirilmemiştir. Davacı vekilinin 25.10.2017 taraf değişikliğine ilişkin dilekçe suretinin asıl davalıya tebliğ edilmediği, 21.12.2017 tarihli celsede tebliğat yapıldığı kabul edilerek 21.12.2017 tarihinde davalı işverenin savunması yapılmadan karar verildiği, davalı ... Uluslararasi Müh. Mİmarlik Müş. Taah. Emlak İnş. San. Tİc. Ltd. Şti.'ne dava dilekçesi tebliği ile savunma ve delillerinin alınması gerektiği gözetilmeksizin esasa dair yazılı biçimde hüküm tesisi yerinde değildir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, fer'i müdahil Kurum ve davalı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.