Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/3287 K.2020/7783

Dava, Kurum tarafından iptal edilen hizmetinin geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma sonrası hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının 23.07.2012 tarih ve 095 sayılı SGK Denetmen raporuna istinaden, dava dışı ... unvanlı büro işyerinden 05.01.2009 ile 31.08.2012 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmalarının fiili ve gerçek olmadığı gerekçesiyle, iptal edilmesi üzerine, anılan Kurum işleminin iptalini ve çalışmalarının gerçek olduğunun tespitini talep ettiği davada; Mahkemece bozma sonrası verilen kararda, bozma ilamına uyulduğu belirtilerek; davanın kabulune, davalı Kurumun 24.09.2012 tarihli işleminin iptaline, davacının 05.01.2009-31.08.2012 tarihleri arası hizmetlerinin geçerli sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmişse de, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm tesis edildiği, anlaşılmaktadır.

Dairemizin 22.12.2015 tarihli bozma ilamında.

“Mahkemece, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu gözetilerek, bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurularak,

yöntemince inceleme ve araştırma yapılmalı, davacının işlerini takip etmiş olduğu...Matbaa işyerinden davacı ile ilgili belgeler istenilmeli ve dava konusu dönemde re’sen bordro tanıkları tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, davacının çalıştığı ve iptal edilen sigortalılığın geçtiği ... işyerinden davacı ile ilgili kayıtlar istenilmeli, aynı yörede daha önce dinlenenler dışında komşu işverenler veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler titizlikle araştırılarak belirlenmeli, belirlenen tanıkların bilgi ve görgülerine başvurulmalı,

yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak eylemli çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği tüm açıklığıyla belirlenmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.” hususlarına işaret edilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılamada, ...Basın Yayın Ltd. Şti.’nin muhasebe işlerini yaptığına dair kayıtların dosyaya celp edildiği, Ayrıntı Basın Yayın Ltd. Şti.çalışanlarının Mahkemeye verdikleri ortak ifadelerinde, davacı ...’nın, ...’a ait büro işyerinde çalıştığı ve muhasebe işlerini yaptığını ifade ettikleri anlaşılmışsa da, dava dışı işveren ...’un, 23.07.2012 tarih ve 095 sayılı SGK Denetmen raporu kapsamında, denetmene verdiği ifadesinde, davacı ...’nın mükellefi...Matbaasının ortaklarından ...’nın kardeşi olduğunu belirtmesi karşısında, beyanlarına itibar edilmesi isabetsiz olmuştur.

Yine Mahkemece her ne kadar, dava dışı ... unvanlı işyerinden, sigortalı bildirimi iptal edilmeyen kişiler bir başka anlatımla, bordrolu tanıklar tespit edilmişse de, anılan kişilerin tamamı dinlenmeksizin, söz konusu işverenlik bünyesinde sigortalı bildirimi iptal edilen şahısların beyanlarına öncelik verilmesi hatalı olmuştur.

Bozma ilamımızda belirtilen açıklamalar dahilinde, yeterli ve gerekli tüm araştırma yapılmak suretiyle, uyuşmazlık konusu dönemde sigortalı bildirimi yapıldığı anlaşılan ancak tanıklığına başvurulmayan ... isimli şahısların bilgi ve görgülerine başvurulmalı, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.