Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/398 K.2020/2097

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili, SS Gaziantep Küçük Sanayi Sitesi Yapı Koop. ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki belgeler okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle, tarafların yargılama gününden haberdar edilmesi ile mümkündür. Kişinin hangi yargı merciinde duruşmasının bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilebilmesi, usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir.

Anayasanın 36. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. (HUMK'nun 73.) maddelerinde çok açık bir şekilde vurgulanan temel kurala göre; mahkeme, tarafları dinlemeden, onları iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez. Bu bakımdan davetin ve bunun yazılı şeklinin (davetiyenin) davadaki önemi büyüktür.

Asıl olan tarafların huzurunda yargılamanın yürütülmesi olmakla birlikte, hukuk mahkemelerinde, taraflar yargılamaya katılmasalar bile, mutlaka dava ve duruşmadan haberdar edilmelidirler.

Duruşmaya gelinmese dahi, ilgilinin yokluğunda davaya devam edilip karar verilmesine usulün olanak tanıdığı hâllerde, açıklanan biçimdeki uyarıyı taşıyan davetiyenin tebliğ edilmesinden ve yasaya uygun biçimde taraf teşkilinin tamamlanarak işin esasına girildikten sonra, deliller toplanarak bir sonuca ulaşılması gereklidir. Değinilen işlemler nedeniyle tebligat, bilgilendirme yanında, belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemidir.

Bu nedenle, tebliğ ile ilgili 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri tamamen şeklidir. Kanunun amacı, tebliğin muhatabına ulaşması, konusu ile ilgili olarak kişilerin bilgilendirilmesi ve bu hususun belgeye bağlanmasıdır. Hâl böyle olunca, kanun hükümlerinin en ufak ayrıntılarına kadar uygulanması zorunludur.

Dava konusu olayda, bozma sonrası yapılan yargılama aşamasında, davalı S.S.

Gaziantep Yapı Kooperatifi’nin davaya dahil edilerek dava dilekçesinin tebliğe çıkarıldığı ancak tebligatın dava dışı Esnaf Kefaret Kooperatifi’ne yapıldığı ve dava dışı Kooperatif’in mahkemeye sunduğu dilekçe ile, davalı olarak gösterilen kooperatiften bağımsız ve farklı kurumlar olduklarını belirterek tebligatı iade ettiği her ne kadar Mahkemece, davalı muhatapın tebligatta doğru şekilde gösterildiği gerekçesiyle tebligatı geçerli saydığı anlaşılmış ise de Makemenin bu yöndeki kabulü hatalı olup davalı Kooperatif’e usulünce yapılmış bir tebligat bulunmamaktadır.

Davalı S.S Gaziantep Yapı Kooperatifi’ne yöntemince tebliği ve taraf teşkili sağlanmadan, ilgili davalının cevap ve savunma hakkı kısıtlanarak davanın esasına girilip hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, sair hususlar incelenmeksizin davalılardan Kurum vekili, SS Gaziantep Küçük Sanayi Sitesi Yapı Koop. ve ...'ın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.