Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/4498 K.2021/5495

Dava, aylığın kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaliyle, yersiz aylık kapsamında borcu olmadığının tespitine, daha sonra bağlanan aylıktan yapılan kesintilerin iadesine, emekli olurken kurum kayıtlarında gözükmeyen 1970 yılında ... Isı Sanayi ve Ticaret A.Ş. işyerinden bildirilen 60 günlük hizmetinin kurumca kayda alınması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11 Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının 01/08/2008 tarihinden itibaren 3629 prim gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı almaya başladığını, 39 günü iptal edilince gün sayısının 3590 güne düştüğünü,fakat emekli olurken 1970 yılında ... Isı Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den bildirilen 60 günlük hizmetinin bildirilmesine rağmen hizmetinin kurum kayıtlarında yer almadığını beyanla kurum kayıtlarının düzeltilerek davacının kuruma borçlu olmadığının tespiti ile daha sonra bağlanan aylıktan kesilen tutarların iadesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde kurum işleminde hata bulunmadığını beyanla usul ve esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın kabulü ile,

1-Davacı ...'ın ... Isısan ve Tic. A.Ş. isimli işyerinde 1970 yılı Ocak ve Şubat aylarında 60 gün süre ile kuruma bildirilen ve primleri ödenen günlerinin yaşlılık aylığı hesaplanmasında dikkate alınması gerektiğinin tespiti ile 01/08/2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine, davacının sigortalılığını iptal eden kurum işleminin iptaline,

2-Davacının kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacının yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin kesinti yapıldığı tarihten itibaren davacıya yasal faizi ile birlikte iadesi gerektiğinin tespitine, iadesi gereken miktarlardan davacının Kasım 2015 tarihinden Temmuz 2018 tarihine kadar olan dönemde yapılan 11634,90 TL'lik kesintinin iadesini talep etmiş olması nedeniyle 11634,90 TL'lik kesintinin her bir ay için yapılan kesinti tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davacı ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin ayrı ayrı 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili nisbi vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir. Davalı Kurum vekili, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği, davanın reddi gerektiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davacının 2004 ve 2005 yıllarındaki 39 günlük hizmetinin fiili olmamasından dolayı Kurumca iptali nedeniyle hizmetinin 3590 güne düşmesi üzerine, 01.08.2008 itibarıyla bağlanan aylığı iptal edilmiştir.

Davacı, Kurum kayıtlarında gözükmeyen ve aylığın bağlanması esnasında dikkate alınmayan 1970 yılına ait 60 günlük çalışmasının dikkate alındığında 01.08.2008 itibarıyla aylık bağlama şartlarını yerine getirmiş olacağını beyanla aylık kesme işleminin iptalini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

Davacının, Kurum kayıtlarında gözükmeyen fakat dava dışı işyerinden bildirildiği iddia olunan 60 günlük hizmete ilişkin kaydın düzeltilmesine ilişkin olarak açılan davanın hizmet tespiti davası niteliğinde bulunduğu açıktır.

HMK.nın “Tarafta iradi değişiklik” başlıklı 124. maddesinde, bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile olanaklı olduğu bildirildikten sonra, ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteminin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği istemini kabul edebileceği açıklanmış olup yasanın amir hükmü gereği,

davanın hizmet tespiti niteliğinde olduğu gözetilerek çalışmaların geçtiği iddia olunan işverene usulünce husumet yöneltilerek davaya iştiraki sağlanmalı, bu davalının göstereceği deliller de gözetilerek, tüm kanıtları toplandıktan sonra çalışmanın varlığı araştırılmalı, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.