Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/4814 K.2024/6512

Taraflar arasındaki yol yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin istanbul Bakırköy Prof. Dr. ... ...

Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde 07.03.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 4.8320.01.01.1122993.034.02-86 işyeri sicil numarası ile faaliyet yürüttüğünü, bu işyeri üzerinden istihdam ettiği işçiler için ... ücret yanında nakden ödediği yol yardımlarının davalı Kurum tarafından kanuna aykırı genelgelerine dayanarak sigorta prime esas kazanca dahil edilerek haksız prim tahsilatı yapıldığını, oysa 506 sayılı Kanun'un 77/2 nci maddesi gereğince nakden ödenen yol yardımlarının ayni yardım niteliğinde olduğunu,

davalı Kuruma fazladan ödenen primlerin iadesi için yapılan başvurunun Kurumun 07.01.2015 tarihli yazısı ile reddedildiğini belirterek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere, müvekkili şirket tarafından sigortalılara ödenen yol yardımlarının sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının ve sigorta primine esas kazanca dâhil edilmemesi gerektiğinin tespitine,

SPEK'a dahil edilmesi sebebiyle müvekkili şirketten fazladan tahsil edilen sigorta primleri ile işsizlik sigortası primlerinden şimdilik 1.000,00 TL'sinin her aya ait primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 10.01.2018 havale tarihli dilekçesi ile 98.596,81 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını belirtilerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dava tarihi olan 16.02.2015 tarihi itibariyle zamanaşımına uğramayan alacağın (dava tarihinden geriye 10 yıl gidilerek) 1.000,00 TL olduğu, ancak davalının ıslaha karşı yaptığı zamanaşımı itirazı da göz önünde bulundurulak, ıslah tarihi olan 10.01.2018 tarihi itibariyle (ıslah tarihinden geriye 10 yıl gidilerek) 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne davacı şirkete ait 1122993.34 sicil numaralı işyerinde çalışan işçilere 07.03.2005-31.12.2005 tarihleri arasında,

ödenen yol yardımlarının 506 sayılı Kanun'un 77/2 nci maddesi gereğince sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının tespitine, davacı şirkete ait 1122993.34 sicil numaralı işyerinde çalışan işçilere 07.03.2005-31.12.2005 tarihleri arasında, çalışan işçilere ödenen yol yardımı ödemelerinden işveren hissesine ilişkin toplam 98.596,81 TL fazladan kesinti yapıldığı anlaşılmakla,

davalının ıslaha karşı yaptığı zamanaşımı itirazı da göz önünde bulundurularak davacının talep edebileceği 1.000,00 TL alacağın her aya ilişkin ödemenin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından iadenin yapılacağı ayın başına kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurum’dan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davalarında zamanaşımının davanın açıldığı tarihte kesileceğini, davanın tam kabulü gerektiğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışan personele ödendiği bildirilen yol yardımının kanunda belirtilen istisnalar arasında yer almadığı için sigorta primlerine tabi tutulduğunu, kurum işleminin doğru olduğunu, davanın reddi gerektiğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili, istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yol yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 77 ve 84 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı ve davalı Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,