Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/4982 K.2021/7458

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın ... yönünden kabulüne , davalı ... yönünden reddine dair verilen karara karşı, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacının davalıların işlettiği ... adresinde bulunan Özel ... Kreş ve Gündüz Bakımevi adlı iş yerinde 15/09/2003- 26/01/2015 tarihleri arasında kesintisiz grup sorumlusu olarak çalıştığını, hizmet süresinin eksik bildirildiğini, davalıların eş olduklarını, söz konusu iş yerini bazen ... adına bazen ... adına olmak üzere işlettiklerini belirterek davacının 15/09/2003-05/10/2011 tarihleri arasında 97 ay (2910 gün) hizmetlerin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı; Feri müdahil ... cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce kuruma başvurusu yapılmadığını, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, kurumun işveren tarafından verilen bildirge ve bordrolara göre işlem yaptığını, fiilen çalışmanın kanıtlanması gerektiğini, davacının 05/10/2011-31/05/2014 tarihleri arasında davalı işveren ..., 10/06/2014-26/01/2015 tarihleri arasında işveren ... işyerinde çalışmasının olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Dava dilekçesi usulunce 07/11/2016 tarihinde davalılara tebliğ edilmiş olup, davalılar davaya cevap vermemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, Davalı ... yönünden açılan davanın kabulü ile , davacı ...'nun 1026287 iş yeri sicil numaralı, ...'ye ait Özel ... Kreş ve Gündüz Bakımevi adlı iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak ayda 30 gün esası ile 15/09/2003-05/10/2011 tarihleri arasında hizmet akdi ile asgari ücret karşılığı sürekli olarak çalıştığının tespitine; davalı ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir. Feri Müdahil ... istinaf dilekçesinde özetle, fiili çalışmanın tespit edilmediğini ve bilirkişi raporunun somut duruma uygun düşmediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, işyeri tanıkları ...anlatımları ile ileri sürülen 15/09/2003-05/10/2011 tarihleri arası aralıksız gerçek ve eylemli çalışma kanıtlandığından bahisle; istinaf isteminin esastan reddine dair hüküm kurulmuştur.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ve fer’i müdahil Kurum; istinaf yoluna başvuru sebepleri ile aynı nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, davacının grup sorumlusu olarak çalışmasına ilişkin valilik onayının 2006 yılında olmasına karşın, bu hususun davacının fiili çalışmasına engel olamayacağı kanısı ile davanın kabulüne dair hüküm tesis edilmesi isabetsiz görülmüştür.

Mahkemece, davalı işyerinden ücret bordroları, puantaj kayıtları, işyeri sicil dosyası, işe giriş ve çıkış belgeleri istenerek; Kurum’dan dava konusu döneme ilişkin bordroların celbi sağlanarak, bordro tanıklarının beyanlarına başvurulmalı; davacının tespiti istenen süre içinde çalışıp çalışmadığı, davalı nezdinde ne iş iştigal ettiği tereddütsüz şekilde belirlenmelidir.

Öte yandan, ...’nin vergi mükellefiyet başlangıcı 11.09.2002 tarihi olmakla birlikte bu tarihten itibaren ilgili Valilikte çalışanlar ile ilgili tüm belgeler , ki 2006 tarihi öncesi çalışmaya ilişkin olur belgesi var ise bu belge de dahil olmak üzere, istenilerek; dosya kapsamındaki deliller değerlendirilmeli ve varılacak sonuca göre hüküm tesisi yoluna gidilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, fer-i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.