Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/5024 K.2021/7249

Dava, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemlerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, fer’i müdahil kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı işverende geçen 04.10.2013 – 16.12.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının kesintisiz olduğunun ve prime esas kazancının tespitini talep etmiştir.

II- CEVAP

Davalı ve fer’i müdahil vekilleri davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

Bilirkişi raporunda 1.800TL net ücretin brütünün 2.517,80 TL olduğu hesaplanmış olup, yazılı delil ispatlanması sınırı 2.500 TL olduğu 17,80 TL fazla olduğu için yazlılı delil sınırını aşıldığını, bu nedenle ispatlanamadığını belirtmiş ise de uzun yıllar boyunca yazılı delil sınırının aynı kalmasının hakkaniyete uygun olmadığı ve davacı tarafından son celse ibraz edilen yasal sınırlar tablosuda dikkate alınarak davacının Feri Müdahil Kurumda ... sicil numarası ile tescilli, ... Mobilya iç Mimarlık Dek. San. Dış. Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinde fiilen çalıştığı ve hizmet tespiti talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle;

“Davanın kabulü ile ;

Davacının 04.10.2013- 31.12,2013 tarihleri arasında günsüz ve 88 günlük süre için günlük 54,05 -TL brüt ücretle,

01.01.2014-30.06.2014 tarihleri arasında günsüz ve 159 günlük süre için günlük 56.67 -TL brüt ücretle,

01.07.2014-19,12.2014 tarihleri arasında 8 gün eksik gün olmak üzere toplam 167 günlük süre için günlük 60.00 -TL brüt ücretle çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Tanık beyanları ile davacının çalışmalarının ispatlandığı, mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle; ”Feri Müdahilin istinaf isteminin reddine” karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer’i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekili; gerekçenin yerinde olmadığı, davanın ispatlanamadığının bilirkişi tarafından da tespit edildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun “Prime esas kazançlar” başlığını taşıyan 80. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ve 506 sayılı Kanunun “Prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77. maddesinin 1. fıkrasında, sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır.

Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür.

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 Esas - 2010/524 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas - 2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Önemle belirtilmelidir ki bu tür davalarda senetle kanıtlama zorunluluğu yönünden brüt ücretin esas alınması gerekmekte olup öngörülen parasal sınırları aşmayan ücret alma iddialarında, dönemsel sigorta primleri bordroları ile aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirimleri yapılan sigortalıların bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ilgili meslek örgütlerinden ücret araştırması yapılmalı, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Eldeki dosya kapsamına göre; davacının kuruma bildirilen ücretlerinin asgari ücretin üzerinde olduğu, davacının sigorta primine esas kazanç iddiasını yazılı delil ve belgelerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından mahkemece kuruma bildirilen ücretler üzerinden hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

O halde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.