Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/5257 K.2020/6423

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanakları 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddeleri olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmelerinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 15/08/2005-20/02/2006, 19/05/2007-05/07/2008 ve 10/03/2010- 27/02/2011 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitini istemiştir. Mahkemece; davacının hizmet akdi ile; 21/12/2007 - 05/07/2008 tarihler arasında dönemin yasal asgari ücreti ile 195 gün süre ile, 10/03/2010 - 12/04/2010 tarihler arasında dönemin yasal asgari ücreti ile 33 gün süre ile, 16/08/2010 - 21/02/2011 tarihler arasında dönemin yasal asgari ücreti ile 186 gün süre ile, davalı ...'e ait 1090539.042 sigorta sicil nolu işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek istem kısmen hüküm altına alınmıştır.

Mahkemece, Dairemize devredilen 21. Hukuk Dairesi’nin bozma ilamına uyularak karar verilmiş ise de, bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Mahkemenin 25/02/2015 tarih ve 2013/27 Esas, 2015/171 Karar nolu kararının taraf vekillerinin temyizi üzerine, devredilen 21. Hukuk Dairesi’nin 2015/8085 E.- 2016/2610 K. nolu bozma ilamı ile "d) Davacı ve davalı tanıklarının beyanları ile yetinmeyerek,

davacının davalı işyerindeki çalışmalarının süresini ve şeklini araştırmak, davalı işyerinin 15.07.2008 tarihinden önceki dönemler yönünden bordrolarının olmaması nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir” denilmekle bu şekilde çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmalı, davacının çalışmalarının tarih olarak tam olarak ortaya koyarak, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, bozma ilamı gerekleri yerine getirilmeden karar verilmesi bozma nedenidir ve fer'i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, hüküm bozulmalıdır.