Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/5332 K.2021/11796

Dava, 02/03/1982 tarihinden itibaren babası ... adına Kuruma bildirimi yapılan çalışmaların davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamına uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemenin davanın kabulüne dair 26/01/2015 tarihli kararı, Dairemize devredilen Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin 25/02/2016 tarih, 2015/7302 Esas ve 2016/2964 Karar sayılı ilamı ile “İlgili nüfus müdürlüğünden kimlik bilgilerine göre ... adında bir kişinin olup olmadığını sormak, murisin hizmet cetveline göre bildirimleri olan işyerlerinden mahkemece bordro tanıkları dinlenmeyen diğer işyerlerinde de davacı ile aynı dönemde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıklarını ve gerekirse komşu işyeri tanıklarını dinlemek ve tüm delilleri birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermek gerektiği” belirtilerek bozulmasına karar verilmiştir.

Eldeki davada bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; ... T.C. Kimlik ve ... sigorta sicil numaralı davacı ...’in, ... T.C. Kimlik numaralı babası ...’e ait iptal edilen 9979745 sigorta sicil numarası ile muhtelif işyerlerinden 02/03/1982-31/05/1998 tarihleri arasında bildirilen toplam 3318 günlük çalışmaların davacıya mal edilmesine ve davacıya ait ... sigorta sicil numarasına aktarılması gereğinin tespitine karar verilmiştir.

Dava, aidiyet tespiti istemine ilişkin olup, bu tür davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut dosyada; davacının babası ... T.C. Kimlik numaralı babası ...’e ait hizmet cetvelinde bildirimleri olan 44866 sicil numarası ile kayıtlı ..., 206700 sicil numarası ile kayıtlı ... Deri San. ve Tic. Ltd. Şti., 214607 sicil numarası ile kayıtlı ... ve 1047445 sicil numarası ile kayıtlı ... unvanlı işyerlerinden davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği çalışmaları hakkında mahkemece bordro tanığı dinlenmediği, yine 160374 sicil numaralı İhsan ... işyeri ile ... A.Ş. adına kayıtlı 34188, 21869 sicil numaralı işyerlerinde çalışması bulunan dönem bordro tanıklarının beyanlarına başvurulduğu, ancak bordro tanıklarının davacının çalışmaları hakkında bilgi ve görgü sahibi olmadıkları anlaşılmakla, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmiştir.

Bu açıklamalar doğrultusunda mahkemece yapılacak iş, davacı tarafa, ..., ... Deri San. ve Tic. Ltd. Şti., ..., ..., İhsan ... ile ... A.Ş. adına kayıtlı işyerlerinde hangi dönemde ve bu işverenlerin hangi işinde/işyerinde çalıştığı hususlarında ayrıntılı beyanda bulunmak üzere süre vermek, buna göre Mahkemece, davacı tarafın beyanı da dikkate alınarak hiç bordro tanığı dinlenmediği anlaşılan ..., ... Deri San. ve Tic. Ltd.

Şti., ... ve ... unvanlı işyerlerinden resen seçilecek dönem bordro tanıklarının ayrıntılı beyanlarını almak, yine diğer işverenler İhsan ... ile ...

A.Ş. adına bildirilen dönem bordrolarında adı geçen ve özellikle davacı ile aynı yerde, aynı dönemde çalışması bulunan daha fazla bordro tanığı tespit olunarak bu kişileri dinlemek, söz konusu işyerlerinden dinlenecek bordro tanıklarının beyanlarının yeterli olmadığının anlaşılması halinde ise, ilgili işyerinden verilen İşe Giriş Bildirgeleri celp olunarak, varsa bu işe giriş bildirgelerin üzerindeki imza ve fotoğrafın davacıya ait olup olmadığı hususunda Adli Tıp Kurumundan rapor almak suretiyle ..., ...

Deri San. ve Tic. Ltd. Şti., ..., ..., İhsan ... ile ... A.Ş. adına kayıtlı işyerlerindeki hizmetlerin davacıya ait olduğu hususunun, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.