Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/5963 K.2021/3648

...

Dava, davacının 01.08.2004 tarihinden itibaren 2925 sayılı Kanun kapsamında geçen sigortalılık süresinin iptaline dair Kurum işleminin iptali ile bu tarihten sonra primleri ödenmiş sürelerde sigortalı sayılması istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonrasında ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 01.08.2004 tarihinde başlayan 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının,fiili çalışma olmadığı gerekçesiyle davalı Kurumca yapılan müfettiş incelemesine istinaden iptal edilmesine dair Kurum işleminin iptali ile, 01.08.2004 tarihinden itibaren primleri düzenli olarak ödenmiş olan sigortalılık süresinin geçerli olduğuna ve sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiş olup.

Mahkemece, bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırmalarla dinlenen tanık beyanlarından,davacının süreksiz tarım işlerinde çalıştığı, 2925 Sayılı Kanuna tabi sigortalılığının ikametgahını İstanbul'a taşıdığı gerekçesi ile sona ermesi mümkün olmadığı,Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 09/12/2019 tarih, 2019/151 Esas, 2019/9601 Karar sayılı ilamı ile onanan Ankara 12.İş Mahkemesinin 2016/568 Esas sayılı emsal kararının da bu yönde olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının 01.01.1994 - 30.08.1995, 01.11.1995 -18.10.1999, 01.03.2000 - 01.01.2001,01.12.2001 -2012/5 tarihleri arasında 2925 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğu, ikamet adresinin 19.04.2007 tarihinden itibaren İstanbul’da bulunduğu, 2012 yılına kadar düzenli olarak prim ödediği,

Kurumca 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalıların başvurdukları ilde ikamet mecburiyeti olup, ikametini başka ile taşıyanların halen aynı adreste süreksiz tarım işleri ile uğraşıp uğraşmadığının incelenmesi gerektiği gerekçe gösterilerek yapılan müfettiş incelemesi sonucu 31.08.2012 tarihli 2012/419 sayılı denetim raporunda müfettiş tarafından beyanı alınan davacının yengesi ...’in “davacının 8-9 yıldır İstanbul’da ikamet ettiği,

kapıcılık yaptığı ve köyde herhangi bir tarım işi yapmadığı”şeklindeki ifadesine dayanılarak denetim tarihinden 8 yıl geriye gidilerek 01.08.2004 tarihinden sonrasına ilişkin 2925 sayılı Yasaya tabi sigortalılığının iptal edildiği, bozmadan sonra yapılan araştırmada kolluk tarafından düzenlenen tutanakta, davacının “babası ...’in yanında yardım amaçlı çalıştığı, çalışması sırasında maddi kazancı olmadığı, başkalarına ait bağ, bahçe işlerinde çalışmadığının ...

Köyü Muhtarı ... tarafından beyan edildiğinin” belirtildiği, dinlenen muhtar ve azaların davacının köye genelde yaz tatillerinde gelerek bağ,bahçe işleriyle uğraştığı, 2005-2006 yıllarına kadar köyde olduğu halde daha sonra çalışmak için İstanbul’a gidip gelmeye başladığı, ücret mukabilinde başkasına ait tarım arazisinde çalışmadığı yönünde beyanda bulundukları anlaşılmaktadır.

Konuya ilişkin yasal mevzuatın incelenmesinde; 2925 sayılı Kanunun; amacını belirleyen 1. maddesi “Bu kanunun amacı, tarım işlerinde hizmet aktiyle süreksiz olarak çalışanların bu kanunda yazılı şartlarla sosyal güvenliğinin sağlanmasıdır.” hükmünü, kapsamını belirleyen 2.maddesinde, “...süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışanlar istekte bulunmaları kaydıyla bu Kanununa göre sigortalı sayılırlar.” hükmünü, sigortalı sayılmayanları belirleyen 4. maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasında;

a) 18 yaşını doldurmamış olanlar,

b) Sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya kesenek ödemekte olanlar,

c) Dul, yetim aylığı veya Sosyal Sigortalar Kurumundan geçici veya sürekli kısmi işgöremezlik geliri alanlar hariç, sosyal güvenlik kuruluşlarından emeklilik (yaşlılık) veya malullük aylığı ile sürekli tam işgöremezlik geliri almakta olanlar, aylık veya gelir bağlanması için talepte bulunmuş olanlar,

d) 01/07/1976 tarih ve 2022 sayılı Kanuna göre aylık bağlananlar, sigortalı sayılmazlar.” hükmünü, yine anılan Kanunun sigortalılığın sona erme ve kesilme koşullarının düzenlendiği 6. maddesinde ise; “Sigortalı olanlardan;

a) Primlerini gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ait olduğu yılı takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar ödemeyenlerin o yılın 1 Ocak gününden itibaren,

b) Sigortalılıklarına devam etmek istemediklerini Kuruma yazılı olarak bildirenlerin, bu bildiriminin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi izleyen yılbaşından itibaren,

c) Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlamaları nedeniyle prim veya kesenek kesilmeye başladığı tarihten itibaren, sigortalılıkları sona erer…” düzenlemesine yer verilmiştir.

2925 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olabilmek için tarım işlerinde süreksiz olarak hizmet akdiyle çalışmak gerekmektedir.

Dosya kapsamından, davacının nüfusa dayalı adres kayıtlarına göre 19.04.2007 tarihinden itibaren İstanbul'da ikamet ettiği anlaşılmakla; bu tarihten sonraki döneme ilişkin olarak ; davacının İstanbul’a taşındıktan sonra geçimini nasıl sağladığı, sürekli ve tam zamanlı çalışıp çalışmadığı, yaptığı işlerin yanı sıra ayrıca tarım işi ile de uğraşıp uğraşmadığı yöntemince araştırılarak, tanık beyanları ile birlikte değerlendirilmeli.

İstanbul’da ne zamandan itibaren ikamet ettiği İstanbul’da kayıtlı olduğu muhtarlıktan sorularak, 2007 yılından sonra bu adreste fiili olarak kalıp kalmadığı araştırılmalı, davacının 2925 sayılı Kanun hükümleri kapsamında sigortalılık niteliğinin devam edip etmediği ve 6. madde kapsamında sigortalılığın sona erme sebeplerinin oluşup oluşmadığı yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca değerlendirildikten sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.