Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/7142 K.2021/6931

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ... ...

Dava, iş kazası sonucu sigortalının vefatı nedeniyle hak sahiplerinin maddi ve manevi zararının giderilmesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın davacı vekilli tarafından süresi içersinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I- İSTEM

Davacılar vekili 16.06.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisinin 11.07.2015 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde vefat ettiğini beyanla, fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere sigortalının eşi ... lehine 1.000,00 TL maddi ve 100.000 TL manevi, çocuklar ...,...lehine her biri için ayrı ayrı 1.000 TL maddi ve 75.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II- CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın sigortalı sürücünün kusuru nedeniyle gerçekleştiğini, müvekkiline yüklenebilecek kusur olmadığından davanın reddini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; “SGK inceleme raporu ve dosyamızda alınan bilirkişi raporuna göre kazanın oluşumunda davacıların murisinin %100 kusurlu olduğu davalı işverenin kusurunun olmadığı anlaşılmakla davanın reddine,'' şeklinde karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kusur raporundaki değerlendirmenin yeterli olmadığın, müteveffa sigortalının Mersin Limandan aldığı akaryakıt yükünü Diyarbakır’a bıraktıktan sonra Davalı işveren şirket yetkilisinin talimatıyla aynı gün dinlenmeden ...’e dönmesi esnasında önündeki araca çarpması neticesinde iş kazasının gerçekleştiğini, hafta sonu dinlenmesine izin verilmeden çalıştırıldığını, trafik kazası alanında uzman kusur değerlendirmesi yapacak A sınıfı iş güvenliği uzmanı heyetten kusur raporu alınması gerektiğini, manevi tazminata hükmedilmesi yönünden kusurun önem arz etmediğinin gözetilmediğini beyanlakararının bozulmasını talep etmiştir

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının veya hak sahiplerinin kazanç kaybının hesaplanmasında davacı veya hak sahibinin kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu olay tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanununun 77.maddesinin açık buyruğudur.

Yine Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından 1979 yılında benimsenen ve Ülkemizce de onaylanan Karayolu Taşımacılığında Çalışma Saatleri ve Dinlenme Sürelerine İlişkin 153 Sayılı İLO Sözleşmesi'nin 5. ve 6. maddelerinde karayolu taşımacılığında sürücü olarak çalışanların azami çalışma saatleri belirlenmiş, anılan maddelerde hiçbir sürücünün mola vermeksizin ve devamlı olarak dört saatten fazla araç kullanmasına izin verilemeyeceği, her ülkenin yetkili makam ya da kuruluşunun, özel ulusal koşulları dikkate alarak,

sözü geçen dört saatlik süreyi bir saatten fazla olmamak üzere artırabileceği, fazla mesai dâhil, azami toplam araç kullanma süresinin günde dokuz, haftada kırk sekiz saati aşamayacağı düzenlenmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 98. maddesinin B bendi gereğince yük ve yolcu taşıması yapan araç işletenleri ile bu araçları sürenlerden. Araç işletenlerinin:

1) Otobüs, kamyon ve çekici araçlarında takoğraf cihazı bulundurmaları ve bunların işler durumda olmalarını sağlamaları,

2) Araçlarına ait takoğraf kayıtlarını, kayıt tarihinden itibaren 1 ay süreyle araçlarda, 5 yıl süreyle de işyerlerinde, işyeri yoksa araçlarında muhafaza etmeleri veya ettirmeleri,

3) Trafiğe çıkardıkları taşıtların cins ve plakalarını, şoförlerin kimler olduğunu, işe çıkış yer, gün ve saati ile gidilecek yeri kaydettikleri bir defter veya liste düzenleyerek kayıtlarını tutmaları,

4) Yük ve yolcu nakliyatı yapan kuruluş yetkililerinin şoförlerin çalışma sürelerini ve bu süre içerisindeki kural dışı hareketlerini izlemeleri ve kuralları ihlal etmeyi itiyat haline getiren şoförleri eğitmeleri ve bu konuda önleyici tedbirler almaları,

5) Şehirlerarası yük ve yolcu nakliyatı yapan araçlarda, bu Yönetmeliğin öngörmüş olduğu çalışma ve dinlenme sürelerini göz önünde bulundurmak suretiyle, şoförlerin gideceği yer ve güzergahları dikkate almaları ve buna göre uğrayacağı, il, ilçe veya durak yerlerinde yedek şoförleri hazır bulundurmaları, zorunludur.

Somut olayda, sigortalı ...İvedi olay tarihinde davalı şirkette şoför olarak çalışmaktayken ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı tanker, yarı römorkla Nizip’ten ... istikametine seyri halindeyken saat gece 01.30 sıralarında aynı istikamette önünde seyretmekte olan dava harici ... idaresindeki tıra çarpması şeklinde gerçekleşen kazada vefat etmiştir.

Davacılar vekilinin iddiasına göre sigortalı olay tarihinde Mersin Limanından aldığı akaryakıtı Diyarbakır’a teslim ettikten sonra şirket yetkilisinin talimatı ile ...’e dönüşü esnasında dinlenmemiş olması nedeniyle kaza geçirmiştir.

Hükme esas alınan kusur raporunda çalışma süreleri yönünden bir değerlendirme yapılmaksızın, davalı işverenin kusursuz, sigortalının ise önündeki araca arkadan çarpması nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş, mahkemece bu rapora itibarla davanın reddine karar verilmiştir.

Bu açıklamalar doğrultusunda mahkemece yapılacak iş, davacılar vekilinin sigortalı sürücünün dinlendirilmeden çalıştırıldığı yönündeki iddiası gözetilerek, sigortalının olay günü araç kullanma sürelerine riayet edilerek çalıştırılıp çalıştırılmadığı noktasında, yukarıda işaret olunan yönetmelik hükmü gereğince işverenin tutması gereken kayıtların dosyaya ibrazı ile çalışma sürelerine ilişkin tarafların dayandığı diğer delillerin de dosyaya temini ile trafik-iş kazaları alanında uzman İş Güvenliği Uzmanlarından oluşturulacak 3 kişilik heyete dosyayı incelettirerek, alınacak bu raporla birlikte tarafların kusur oranları belirlenerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

...