Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/7223 K.2021/12500

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesi No : 2019/944-2019/138 İlk Derece Mahkemesi : ... 13. İş Mahkemesi No : 2014/465-2017/445

İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; İlk Derece Mahkemesince ilâmda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesince esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı ... vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19/10/2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden adına Av. ... geldi. Davacı adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

I-İSTEM

Davacı 794.931,10 TL maddi, 55.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı taraf özetle dava dilekçesinde davalı olarak ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic. A.Ş.’nin gösterildiğini, bu ... İnş. şirketinin tasfiyesiz feshedildiğini, tüzel kişiliğinin son bulduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince maddi tazminat isteminin kabulüne, 45.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic. A.Ş.’nden tahsiline karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ... İnş. şirketinin ...

Uluslararası Yatırım şirketi tarafından devralınmış olduğunu, davaya cevap dilekçesinden bu yana ifade etmelerine rağmen bu hususun yerel mahkeme ve bölge adliye mahkemesince dikkate alınmadığını, infisah etmiş şirket hakkında hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, kusur raporunun hatalı olduğunu, davacı telefonla konuştuğu için kendi dalgınlığı ile olaya sebebiyet verdiğini, dava dışı işveren ile birlikte kendilerine %80 kusur izafe edilmesinin doğru olmadığını, davacının kendi işçileri olmadığını, emir ve talimatları kendi işvereninden aldığını, davacıya eğitim verildiği için raporlarda bu yöndeki değerlendirmelerin hatalı olduğunu,

hava soğuk olduğunu için kuma dökülmesi gereken sıcak su nedeniyle ortaya çıkan buharın kaçınılmazlık olarak değerlendirilmesi gerektiğini, çalışmaların yabancı bir işyerinde ve o ülkenin kurallarına tabi gerçekleştiğinin bilirkişiler tarafından dikkate alınmadığını, ücretin hatalı tespit edildiğini, salt tanık beyanları ile ücret tespit edilmesinin isabetsiz olduğunu, davacının sürekli yurt dışında ve dolar üzerinden alacağı ücretle çalışacağının kabul edilemeyeceğini, zamanaşımı ve ıslaha karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, manevi tazminatın fazla olduğunu ileri sürmüştür.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dosya kapsamından, dava dilekçesinde davalı olarak ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic. A.Ş.’nin gösterildiği, davalı tarafın cevap dilekçesinde davalı olarak gösterilen ... İnş. şirketinin tasfiyesiz feshedildiğini, tüzel kişiliğinin son bulduğunu beyan ettiği ve davaya karşı itirazlarını sıraladığı, cevap dilekçesi ekinde ... Uluslararası Yatırım şirketinin vekaletnamesini ibraz ettiği gibi sonradan ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic.

A.Ş.’nin vekaletinin de ibraz edildiği, ilk derece mahkemesinin ticaret sicil müdürlüğünden her iki şirketin ticaret sicil kayıtlarını celp ettiği ancak gönderilen kayıtlarda ... İnş. şirketinin terkin edilip edilmediğine dair bir bilgi yer almadığı, mahkemenin bunun üzerine davaya ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic. A.Ş. diğer bir deyişle tüzel kişiliği son bulduğu iddia edilen şirket aleyhine devam ettiği, ilk derece mahkemesince bu ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic.

A.Ş. aleyhine karar verildiği, kararta karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalı olarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni hakları kullanma ehliyetine (fiil ehliyetine) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler.

Taraf sıfatına gelince; bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır.

Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, ... 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya hakiki şahıs; ya da hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder (Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, ... 2000, s.288)

Somut olayda ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic. A.Ş.’nin bütün aktif ve pasifleri ile ... Uluslararası Yat. Tar. Pey. İnş. Tur. A.Ş. ile birleşmiş olmasından dolayı ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic. A.Ş.’nin infisah edip etmediği yöntemince araştırlmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, ... İnş. Tur. Yat. İşl. San. Tic. A.Ş.’nin infisah, devir ve intikal durumunu Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne özellikle bu hususların gerçekleşip gerçekleşmediğini açıkça sorup bu yöndeki belgeleri dosyaya celp etmek suretiyle araştırmak, birleşmenin söz konusu olduğunun anlaşılması halinde birleştiği şirketi doğru bir şekilde belirlemek, devralan şirkete yöntemince husumet yöneltildikten sonra savunmasını tespit edip, delillerini toplamak ve sonucunda doğru hasım hakkında infaza elverişli hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.