A) Davacı İstemi;
Davacı 21/07/2010 tarihinde asıl davayı açarak 1.000,00 TL maddi tazminatın her iki davalıdan tahsilini istemiş, 24/12/2014 tarihinde açtığı birleşen davada ise 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.‘den tahsilini talep etmiş, davacı taraf 09/07/2015 havale tarihli dilekçe ile asıl davayı tamamen ıslah ettiklerini ve dava türünü belirsiz alacak davasına çevirdiklerini, maddi tazminat istemlerini de 50.000,00 TL’ye çıkardıklarını beyan etmiş, 06/12/2016 tarihli talep artırım dilekçesisi ile de belirsiz alacak şeklindeki maddi tazminat istemlerini 70.419,02 TL’ye çıkardıklarını belirtmişlerdir.
B) Davalı Cevabı;
Davalı taraf davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
C) İlk Derece Mahkemesi Kararı:
İlk derece mahkemesince asıl dava dosyası yönünden 50.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan, birleşen dava dosyası yönünden ise 12.500,00 TL manevi tazminatın davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.‘den tahsiline karar verilmiştir.
D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:
İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı ile davalılardan ... İnşaat ve Tic. A.Ş. tarafından istinag kanun yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince verilen 13/12/2018 tarihli kararla istinaf yoluna başvuran tarafların başvurularının kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına asıl dava dosyası yönünden 70.419,02 TL maddi tazminatın davalılardan, birleşen dava dosyası yönünden ise 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.‘den tahsiline karar verilmiştir.
E) Temyiz Nedenleri:
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, hüküm altına alınan manevi tazminatın az olduğunu,
Davalı ... İnşaat ve Tic.
A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının tam ıslahla davasını belirsiz alacak davasına çeviremeyeceğini, ayrıcaa ikinci ıslah yasağına aykırı karar verilmesinin de hatalı olduğunu, 2015 yılında verilen ıslah dilekçesi yönünden zamanaşımı söz konusu olduğunu, ücretin hatalı tespit edildiğini, davacının sürekli iş göremezlik oranının da az olmasına karşın maddi tazminatın fazla çıktığını, mahkemenin TÜİK ücretine itibar etmesinin hatalı olduğunu, dosyada davacının ücret bordrolarının mevcut olduğunu, bunlara karşı itiraz edilmediğini, davacı sendikalı olmadığı halde,
sanki sendikalı imiş gibi bir ücret tespitinin de yerinde olmadığını, maddi tazminat tutarı belirlenirken, davacının iş gücünü koruyup, korumadığı, olaydan sonra ve aradan geçen uzun sürede ve dava anında çalışıp çalışmadığının ve varsa edindiği kazanımların, meslekte kazanma kaybının olup olmadığının ya da varsa kaybının devam edip etmediğinin, güncel maluliyet durumunun, SGK‘nın diğer ödemelerinin de araştırılması gerektiğini, manevi tazminatın fazla olduğunu, manevi tazminatın tamamından kendilerinin sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini,
manevi tazminata ilişkin davanın sadece kendilerine karşı açılmasının yerinde ve adil olmadığını ileri sürmüştür.
F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davacının tüm, davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.‘nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından davacının iş kazası sonucu %9,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığının kabul edildiği, iş kazasının meydana gelişinde davacının %30, davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.‘nin %30 ve davalı ... Petus Ulus. Prj. Yön. Taah. İnş. Müh. Dan. Ltd. Şti.‘nin %40 oranında kusurlu oldukları anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, maddi tazminat talebini içeren kısmi dava niteliğindeki asıl dava açıldıktan sonra, yargılama devam ederken verilen davanın tamamen ıslahı talepli dilekçe ile dava türünün 6100 sayılı HMK’nın 107. Maddesinde tanımlanan belirsiz alacak davasına dönüştürülmesinin mümkün olup olmadığına ilişkindir.
Davacı taraf 09/07/2015 havale tarihli davanın tamamen ıslahı talepli dilekçesinde dava türünü belirsiz alacak davasına dönüştürdüklerini beyan etmiş ise de bu mümkün değildir. Zira 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun “Zaman Bakımından Uygulanma” başlığını taşıyan 448/1.maddesi, yapılan açıklama ve ilkelere uygun olarak. “Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır” hükmünü içermektedir.
Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni kanundaki usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır. Yeni hükümlerin daima eskisinden daha iyi ve amaca en uygun olduğu fikri, kanun koyucunun, fertlere ait olan hakların yeni usul hükümleri ile daha önce yürürlükte olan kanundan daha iyi ve daha adil bir şekilde korunacağına ilişkin inanca dayanmaktadır.
Eğer bir usul işlemi, yargılama sırasında yapılmaya başlanıp, tamamlandıktan sonra, yeni bir usul kuralı yürürlüğe girerse, söz konusu işlem geçerliliğini korur. Başka bir deyişle, tamamlanmış usul işlemleri, yeni yürürlüğe giren usul hükmünden (veya kanunundan) etkilenmez. Buna karşın, bir usul işlemine başlanmamış veya başlanmış olup da henüz tamamlanmamış ise, yeni usul hükmü (veya kanunu) hemen yürürlüğe girecektir.
Çünkü usule ilişkin kanunlar, aksine bir kural benimsenmediği takdirde, genel olarak hemen etkili olur ve uygulanırlar (Y.İ.B.K.’nun 8.7.1942 gün ve E:13, K:19. Hukuk Genel Kurulu'nun 23.09.1964 gün ve E:7/1139, K:575. 09.3.1988 gün ve E:860, K:232. 23.11.1988 gün ve E:1988/1-825, K:1988/964.
22.02.2012 gün ve E:2011/2-723, K:2012/87 sayılı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.02.2011 gün ve 2011/19-735 Esas 2012/93 Karar ile 22.02.2012 gün ve 2011/2-733 Esas 2012/87 Karar sayılı ilamları)
Dava; dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlayan ve bir kararla (hükümle) sonuçlanıncaya kadar devam eden, çeşitli usul işlemlerinden ve aşamalarından oluşmaktadır. Yargılama sırasındaki her usul işlemi, ayrı ayrı ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bir davayı bütün olarak değerlendirip, bu konuda yeni kanunun etkili olup olmayacağı söylenemez. Yargılama sırasında yapılan bir usul işlemi ve kesiti tamamlanmış ise, artık yeni kanun o usul işlemi hakkında etkili olmayacak, dolayısıyla da uygulanmayacaktır.
Yukarıda yapılan açıklamalara göre, asıl dava dosyasının dava dilekçesinin mahkemeye verilmesi ve gerekli harçların yatırılması ile dava açılmasına yönelik usul işlemi 21/07/2010 tarihinde tamamlanmış olup, bu tarihte yürürlükte bulunmayan 6100 sayılı HMK’nın belirsiz alacak davasına ilişkin hükümlerinin davanın tamamen ıslahı yolu ile de olsa somut uyuşmazlıkta uygulanma imkânı bulunmamaktadır.
Bu nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesince asıl dava dosyası yönünden davanın tamamen ıslahı yoluyla dava türünün belirsiz alacak davasına dönüştürülebileceği görüşünden hareketle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.‘nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.
G)SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK’nun 373/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ... İnşaat Mühendislik Dan. A.Ş.'ne iadesine, davalılardan ... İnşaat Mühendislik Dan. A.Ş. yararına takdir edilen 2.540,00TL duruşma vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,
dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29/09/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.