Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/7691 K.2021/7919

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ile feri müdahil Kurum avukatları tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı vekili ile Feri Müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacının davalı odada 1997 yılında işe başlamasına rağmen sigortasının davalı odanın 2004 yılında başlattığını, yine bu tarihten önce davacının sigorta hizmet dökümünde gözüken 82431 kodlu Kaymakçı ticarette 2001 yılında 12 günlük sigorta primi yatırıldığının görüldüğünü,

davacının sigorta hizmet dökümünde görüldüğü gibi davalı oda tarafından 05/2004 tarihinden 05/2005 (bu ay dahil) tarihine kadar sigorta prim günleri davacının tam ve eksiksiz çalıştığı halde 30 gün olarak değil de 15 gün olarak yatırıldığını davacının oda da hizmet süresi boyunca sürekli olarak ayda 30 gün kesintisiz bir şekilde davalı odaya bağımlı olarak davalının denetim ve gözetiminde çalıştığını belirterek tüm bu nedenlerle davacı ...'ın 17/04/1997-13/05/2004 tarihleri arasındaki davalı ...

Berberler ve Kuaförler Odası Başkanlığında sürekli olarak ayda 30 gün çalıştığının ve yine davalı oda bünyesinde davacının çalışmış olduğu 05/2004-05/2005 yılları arasında sürekli olarak ayda 30 gün çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının 2004 yılında çalışmaya başladığını, 1997 yılında çalışmaya başladığı iddialarının asılsız olduğunu, davacının 2001 yılında başka bir işveren tarafından primlerinin yatırıldığını, davacının odada sekreterlik yanında ek iş olarak kendi işlerini de odada yaptığını, odada tek bir çalışan olduğunu, muhasebe işlerini de davacının yaptığını, sigorta primlerinin yatırılması için paranın kendisine verildiğini, sigorta primlerinin yatırılmamasının kendi kusurunun olduğunu, işverenin sekreterine güven duyduğunu ve tüm kasa işlerini davacıya verdiğini, davacının bu güveni kötüye kullandığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarında 5 yıllık hak düşürücü süre bulunduğundan öncelikle davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, dosyadaki mevcut belgelerden anlaşılacağı üzere davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek öncelikle işe giriş bildirgesi bakımından inceleme yapılarak süresinde açılmayan davanın usulden reddine esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"Mahkemece; Davanın kabulü ile; -Davacının davalı ... Berberler Odasına ait 1061760 041 03 10 sicil sayılı işyerinde 17.04.1997-30.05.2005 tarihleri arasında kesintisiz hizmet akti ile çalıştığının tespitine,karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

"Davalının ve Fer'i Müdahilin istinaf başvurularının esastan reddine" karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf gerekçeleri ve eksik inceleme nedeniyle kararın bozulmasını istemiştir. Feri Müdahil Kurum vekili, istinaf gerekçeleri ile kurum kayıtlarına göre davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davacı, 17/04/1997-29/02/2016 tarihleri arası sürekli çalıştığını belirterek 17/04/1997-13/05/2014 tarihleri arasındaki kesintisiz çalışmalarının tespitini ayrıca 2004/5-2005/5 döneminde eksik bildirilen günlerin 30 gün olduğunun tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın kabulüyle 17/04/1997-3/05/2005 arihleri arasında geçen hizmetlerinin tespitine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davalar, sonuç itibariyle sigorta primlerinin işverenden tahsilini ve kurum kayıtlarının düzeltilmesini de gerektireceğinden gerçek işveren ve kurum kayıtlarında işveren olarak görünen kişilerin de belirlenerek davaya katılmaları sağlanmalı, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılması, bir başka anlatımla, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, husumetin tüm işverenlere birlikte yöneltilmesi zorunludur.

Kabule konu dönem içinde davacının sigortalılığının bildirildiği 20/07/2001-31/07/2001 dönemine ilişkin olan kısmının dava dışı Saffet Kaymakçı (Kaymakçı Ticaret) unvanlı işverenin 82341 sicil no.lu iş yerinden yapıldığı anlaşılmakla, söz konusu bildirimlerin dava dışı işverenin hak alanını ilgilendirdiği gözetilerek HMK 124. maddesi gereği husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli;

dava dışı bu iş yerindeki bildirimlerin iptali hususu gözetilmek suretiyle (dava dışı iş yerindeki çalışmaların iptali gerçekleşmeden çalışmanın kesintisiz olduğunun kabul edilemeyeceği hususu gözetilmek suretiyle) işverenin ibraz edeceği kayıt ve belgeleri incelenmeli,anılan çalışmanın fiili ve gerçek olup olmadığı araştırılarak hak düşürücü süre irdelenmeli böylece toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir.

O halde, davalı vekili ile Feri Müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak, ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.