Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/8340 K.2021/9124

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ... ...

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ... fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının sigorta başlangıcının 01.08.2009 olarak tespiti ile davalı işveren yanında 01.08.2009 - Mayıs 2011 tarihleri arasında çalıştığının tespitini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı şirket ile davacının ortağı bulunduğu ...İletişim Müh. Hiz. Elekt. Aydınlatma İnş. Gıda San. ve Tic. A.Ş. arasında imzalanan ve hali hazırda devam eden bir taşeronluk sözleşmesi bulunduğunu, davacının taşeron anlaşmasının tarafı olan ve ortağı bulunduğu şirketle ilgili yürütülen işlerle ilgili olarak davalı şirkette zaman zaman bulunduğunu, davacının iş akdi çerçevesinde değerlendirilecek çalışmasının mevcut olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulü ile; davacının, davalı şirkete ait işyerinde 01/08/2009-19/05/2011 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak asgari ücret karşılığı çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı vekili ve fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı işveren vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın varlığının somut davada ispatlanamadığını, zira dosya kapsamında dinlenen tanıkların davacının çalışması ve ücret yönünden net ve kesin bir beyanda bulunmadıklarını, davacının şirket ortaklığı nedeniyle bağkur’lu olduğunu ve işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

Fer’i müdahil Kurum vekili, sigortalılığın oluşumu için fiili çalışmanın esas olduğunu, eylemli ve gerçek çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayalı sigortalılıktan söz edilmeyeceğini, somut olayda hizmet akdi unsurlarının davacı yönünden gerçekleşmediğinin dinlenen tanık beyanlarıyla ortaya konulduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada davacı, sigorta başlangıcının 01.08.2009 olarak tespiti ile davalı şirket işyerinde 01.08.2009-Mayıs 2011 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davacının talebiyle ilgili kabul kararı verilmiş ise de, verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Bu bağlamda, davacının ortağı olduğu ...İletişim Müh. Hiz. Elekt. Aydınlatma İnş. Gıda San. ve Tic.

A.Ş. ile davalı şirket arasında akdedilen bir taşeronluk sözleşmesi olup olmadığı araştırılmalı, yargılama sırasında ifadesi alınan tanık beyanlarında geçtiği üzere; davalı işveren yanında satın alma ve ihalelere teklif hazırlama işlerini yaptığı belirtilen davacıya verilen yetki belgesi, satın alma belgeleri ile ihale dokümanları ve işin yürütümü sırasındaki tüm yazılı kayıtlar getirtilip irdelenmeli, böylece çalışma olgusu hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı ... fer'i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

...