Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/8651 K.2021/8705

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davacı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının 20.06.2007-13.05.2014 tarihleri arasında davalı işverenlere ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı işverenler davaya cevap vermemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, çalışma olgusunun hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı ...'nın davalılar ... Deri Konf. Ltd. Şti. ile ... Deri Kuy. Toptan ...Tur. Taş. Tic. A.Ş. yanında daha önce Kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle;

20/06/2007-30/06/2007 tarihleri arasında 10 gün süreyle,

01/07/2007-31/12/2007 tarihleri arasında 119 gün süreyle

01/01/2008-30/06/2008 tarihleri arasında 25 gün süreyle,

01/07/2008-31/12/2008 tarihleri arasında 2 gün süreyle,

01/01/2009-30/06/2009 tarihleri arasında 31 gün süreyle,

01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında 32 gün süreyle,

01/01/2010-30/06/2010 tarihleri arasında 8 gün süreyle,

01/07/2010-31/12/2010 tarihleri arasında 16 gün süreyle,

01/01/2011-30/06/2011 tarihleri arasında 15 gün süreyle,

01/07/2011-31/12/2011 tarihleri arasında 15 gün süreyle,

01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında 36 gün süreyle,

01/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında 32 gün süreyle,

01/01/2014-30/06/2014 tarihleri arasında 17 gün süreyle olmak üzere toplam 358 gün süreyle hizmet akdine istinaden asgari ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İleri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekili ve feri müdahil vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer’i müdahil Kurum vekili, davacının çalışmalarının Kurum kayıtlarında bildirilen kadar olduğunu, aksinin dosya kapsamında toplanan delillerle ispatlanamadığını, dinlenen tanıkların davacının çalışmasına yönelik kesin ve net bir beyanda bulunmadığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada davacı, davalı işverenlere ait işyerinde 20.06.2007-13.05.2014 tarihleri arasında Kuruma bildirimi yapılmayan hizmetlerinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece davacının talebiyle ilgili kabul kararı verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermek için yeterli değildir.

Bu itibarla, öncelikle davalı işverenlere ait talebe konu dönemin tüm bordroları getirtilmeli, mahkemece yargılama sırasında dinlenen tanıkların ve özellikle davacının çalıştığı dönemdeki yeni tespit edilecek bordro tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı beyanları alınarak aradaki çelişkiler giderilmeli, komşu işyeri bordro tanıkları tespit edilerek bunların ifadelerine başvurulmalı, komşu işyeri tanığının bulunmaması halinde ise bu yöndeki kamu tanıkları tespit edilerek dinlenilmeli, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek,

böylece bu konuda gerekli tüm araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.